Kembalinya Formula 1 ke Sepang perlu dimanfaatkan untuk mengangkat semula jenama Malaysia

Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix yang bakal berlangsung di Sepang International Circuit pada tahun 2026 bukan sekadar berita menggembirakan peminat sukan permotoran. Lebih penting daripada itu, ia membuka peluang kepada Malaysia untuk kembali menjadi tumpuan dunia selepas hampir sedekad Formula 1 meninggalkan negara ini.

Bagi negara-negara yang menganjurkan Formula 1, kejayaannya tidak lagi diukur semata-mata melalui jumlah penonton di litar atau jualan tiket. Grand Prix moden telah berkembang menjadi platform ekonomi yang menggabungkan pelancongan, pelaburan, teknologi, diplomasi, pembangunan hartanah dan penjenamaan negara.

Saya berpeluang menyaksikan sendiri bagaimana pendekatan itu dilaksanakan ketika menghadiri Abu Dhabi Grand Prix yang pertama pada tahun 2009. Pengalaman tersebut membuka perspektif baharu bahawa Formula 1 bukan sekadar perlumbaan kereta terpantas di dunia, tetapi sebuah instrumen strategik yang mampu mengubah imej sesebuah negara di mata masyarakat antarabangsa.

Ketika itu, saya dijemput menghadiri perlumbaan berkenaan sebagai tetamu di sebuah kapal layar mewah milik kerabat Dubai yang berlabuh berhampiran Yas Marina Circuit. Kapal layar tersebut berfungsi sebagai ruang hospitaliti eksklusif yang menghimpunkan tetamu dari pelbagai negara, ahli perniagaan, pelabur dan kenamaan antarabangsa.

Apa yang lebih menarik perhatian saya bukanlah kemewahan yang dipamerkan, tetapi bagaimana Formula 1 dijadikan platform untuk membina jaringan perniagaan dan hubungan diplomatik dalam suasana santai. Di atas kapal layar itu, perbualan bukan hanya berkisar tentang perlumbaan, malah mengenai pelaburan, pembangunan, teknologi dan masa depan rantau Teluk.

Di sebalik suasana antarabangsa itu, saya turut melihat bagaimana UAE berjaya mengekalkan keseimbangan antara kemodenan dan identiti masyarakatnya. Apabila masuk waktu solat, saya turun ke darat untuk menunaikan solat jamak sebelum kembali mengikuti perlumbaan. Pengalaman itu memperlihatkan bahawa keterbukaan kepada dunia tidak semestinya menghakis pegangan agama dan budaya seseorang.

Formula 1 sebagai strategi pembangunan negara

Abu Dhabi Grand Prix yang berlangsung pada 1 November 2009 mencatat sejarah sebagai perlumbaan Formula 1 pertama yang bermula pada waktu senja dan berakhir pada waktu malam di bawah limpahan lampu.

Konsep twilight race itu bukan sekadar memberikan pengalaman visual yang luar biasa, malah menjadi identiti baharu kepada Abu Dhabi dalam kalendar Formula 1.

Namun, kejayaan Abu Dhabi bukan terletak pada perlumbaan itu sahaja.

Yas Marina Circuit dibina sebagai sebahagian daripada pembangunan Yas Island yang menggabungkan marina, hotel bertaraf dunia, pusat hiburan, taman tema, pusat beli-belah, pembangunan hartanah dan pelbagai tarikan pelancongan. Formula 1 menjadi pemangkin kepada pembangunan keseluruhan kawasan tersebut.

Daripada tempat saya berada ketika itu, kapal layar yang memenuhi marina, hotel mewah yang menghadap litar serta bangunan moden di sekelilingnya memberikan gambaran jelas bahawa Abu Dhabi sedang memperkenalkan wajah baharunya kepada dunia.

Ia merupakan satu strategi penjenamaan negara yang sangat terancang.

Formula 1 dijadikan pentas untuk menunjukkan bahawa Abu Dhabi bukan lagi sekadar sebuah bandar yang bergantung kepada hasil minyak, sebaliknya sebuah destinasi pelancongan, kewangan, teknologi dan gaya hidup bertaraf antarabangsa.

Sepanjang berada di sana, saya melihat sendiri bagaimana tetamu dari Eropah, Asia, Amerika dan Timur Tengah berkumpul dalam satu acara yang sama. Bahasa, budaya dan agama mungkin berbeza, tetapi Formula 1 menjadi bahasa yang menyatukan mereka.

Di situlah saya memahami bahawa sukan bertaraf dunia mempunyai kuasa yang jauh lebih besar daripada sekadar menentukan siapa yang muncul juara. Ia menjadi medium memperkukuh hubungan antarabangsa, menarik pelaburan dan membina keyakinan dunia terhadap sesebuah negara.

Pendekatan inilah yang kemudian turut diikuti beberapa negara Teluk.

Bahrain menjadi negara pertama di Timur Tengah menganjurkan Formula 1 pada tahun 2004 menerusi Bahrain International Circuit di Sakhir. Abu Dhabi pula menyusul lima tahun kemudian. Kedua-dua negara menggunakan Formula 1 sebagai sebahagian daripada strategi mempelbagaikan ekonomi dan mengurangkan kebergantungan kepada sektor minyak serta gas.

Malaysia mempunyai asas yang kukuh

Malaysia sebenarnya bukan pendatang baharu dalam dunia Formula 1.

Sepang International Circuit yang direka arkitek terkenal Hermann Tilke pernah menjadi antara litar kegemaran pasukan Formula 1 sejak perlumbaan sulung pada tahun 1999. Reka bentuknya yang teknikal, cuaca tropika yang tidak menentu serta kemudahan bertaraf antarabangsa sentiasa mendapat pujian daripada pemandu dan pasukan.

Perlumbaan di Malaysia juga sering menghasilkan aksi dramatik apabila hujan lebat turun secara tiba-tiba dan mengubah keseluruhan strategi perlumbaan. Faktor inilah yang menjadikan Grand Prix Malaysia mempunyai identiti tersendiri dalam kalendar Formula 1.

Generasi peminat Formula 1 di Malaysia masih mengingati aksi Michael Schumacher, Fernando Alonso, Kimi Räikkönen, Lewis Hamilton, Sebastian Vettel dan Max Verstappen yang pernah berlumba di Sepang.

Justeru, apabila Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix dijadualkan berlangsung di Malaysia pada tahun 2026, ia bukan sekadar mengembalikan nostalgia. Ia membuka ruang untuk Malaysia menghidupkan semula ekosistem ekonomi yang pernah berkembang di sekeliling sukan permotoran.

Sektor penerbangan, hotel, restoran, pengangkutan, logistik, perdagangan, perusahaan kecil dan sederhana serta industri pelancongan semuanya berpotensi menerima limpahan manfaat sekiranya peluang ini dimanfaatkan secara menyeluruh.

Lebih penting lagi, penganjuran perlumbaan tersebut mampu memperkukuhkan semula kedudukan Malaysia sebagai destinasi acara antarabangsa di Asia Tenggara.

Jangan sekadar menjadi tuan rumah

Pengalaman yang saya peroleh di Abu Dhabi hampir dua dekad lalu memberikan satu pengajaran yang sangat jelas.

Kejayaan Formula 1 tidak bergantung kepada perlumbaan selama beberapa jam pada hari Ahad semata-mata.

Nilai sebenar Formula 1 terletak pada apa yang dibangunkan sebelum perlumbaan berlangsung dan apa yang mampu diteruskan selepas bendera penamat dikibarkan.

Abu Dhabi membina sebuah ekosistem pelancongan dan pelaburan yang terus berkembang sehingga hari ini. Formula 1 hanyalah pemangkin kepada strategi yang lebih besar.

Malaysia mempunyai peluang untuk melakukan perkara yang sama.

Kedudukan Sepang yang berhampiran Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA), jaringan hotel yang lengkap serta lokasi strategik di tengah-tengah Asia Tenggara merupakan kelebihan yang sukar ditandingi banyak negara lain.

Apa yang diperlukan ialah perancangan jangka panjang yang melibatkan kerajaan, sektor swasta, syarikat penerbangan, industri pelancongan dan komuniti perniagaan supaya manfaat ekonomi dapat dirasai jauh melangkaui tempoh perlumbaan berlangsung.

Formula 1 sentiasa bergerak pantas, sama seperti teknologi dan ekonomi global yang sentiasa berubah.

Namun pengalaman menyaksikan Abu Dhabi Grand Prix yang pertama pada tahun 2009 mengajar saya bahawa kejayaan sebenar sesebuah Grand Prix bukan diukur melalui kelajuan kereta di atas litar.

Sebaliknya, kejayaan itu diukur melalui keupayaan sesebuah negara menggunakan Formula 1 sebagai pemangkin kepada pembangunan ekonomi, penjenamaan antarabangsa dan keyakinan pelabur.

Kini, apabila Formula 1 kembali menghampiri Malaysia menerusi Sepang, persoalan paling penting bukan lagi sama ada perlumbaan itu akan berjaya dianjurkan.

Persoalan sebenar ialah sama ada Malaysia bersedia memanfaatkan peluang ini sebagaimana yang dilakukan oleh Abu Dhabi hampir dua dekad lalu. - DagangNews.com