EV: Malaysia Tukar Permainan — Bukan Lagi Sekadar Pasaran

Malaysia sedang melakar garis baharu: negara ini tidak lagi mahu sekadar menjadi pasaran bagi kenderaan elektrik (EV), tetapi berhasrat menjadi lokasi kenderaan tersebut dibina, disepadukan dan dieksport.

Perubahan ini berlaku ketika industri EV global memasuki fasa yang lebih mencabar. Pengeluar utama kini melaksanakan pemotongan harga secara agresif—BYD sahaja dilaporkan menurunkan harga sehingga 34% bagi 22 model—dalam usaha mengurangkan inventori yang telah meningkat kepada sekitar tiga hingga empat bulan bekalan.

Dalam masa yang sama, sokongan kerajaan masih signifikan, dengan subsidi menyumbang kira-kira 38% daripada keuntungan bersih bagi pemain utama. Gabungan faktor ini menunjukkan bahawa pasaran EV global kini semakin dipacu bukan sahaja oleh inovasi, tetapi juga lebihan kapasiti dan persaingan yang dipengaruhi dasar kerajaan.

Dalam konteks inilah pendekatan pelaburan Malaysia perlu difahami. Penjelasan terkini oleh Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI), khususnya berhubung pelaburan BYD di Tanjung Malim, bukanlah reaksi terpencil.

Ia merupakan sebahagian daripada penetapan semula dasar yang lebih luas—bertujuan memastikan pelaburan asing tidak sekadar membawa jumlah (volume), tetapi juga nilai sebenar kepada ekonomi negara.

ARTIKEL BERKAITAN: Harga lantai kenderaan EV semua jenama luar pemasangan tempatan ialah RM100,000, bukan RM200,000 seperti didakwa, kata MITI

Syarat Baharu Pelaburan

Malaysia kekal terbuka kepada pelaburan asing. Hal ini jelas melalui kehadiran 34 jenama automotif asing di negara ini, dengan 14 daripadanya merupakan jenama dari China, serta kelulusan yang diberikan kepada syarikat seperti BYD dan Chery untuk pengeluaran tempatan. Isunya bukan soal kemasukan, tetapi syarat penyertaan.

Di bawah kerangka semasa, pelaburan automotif berskala besar yang baharu perlu memenuhi beberapa syarat utama.

Ini termasuk model pengeluaran berorientasikan eksport, had jualan domestik—seperti had 10,000 unit setahun bagi pasaran tempatan untuk projek BYD—serta keperluan pemasangan tempatan yang substantif, termasuk operasi badan, cat dan pemasangan akhir (body, paint and trim).

Selain itu, harga minimum atas jalan (OTR) sebanyak RM100,000 turut ditetapkan bagi EV pemasangan tempatan.

Langkah-langkah ini bukan bersifat sewenang-wenangnya. Ia bertujuan memastikan Malaysia memperoleh nilai ekonomi sebenar.

Orientasi eksport membolehkan skala pengeluaran yang mencukupi serta integrasi ke dalam rantaian bekalan serantau yang merangkumi lebih 600 juta pengguna ASEAN.

Keperluan pemasangan tempatan pula memastikan aktiviti pembuatan berlaku secara nyata dalam negara, bukan sekadar pemasangan asas.

Struktur harga membantu mengelakkan kemasukan berasaskan harga semata-mata yang boleh mengganggu ekosistem industri tanpa menghasilkan nilai tambah yang setimpal.

Yang penting, MITI menegaskan bahawa syarat-syarat ini bersifat tidak diskriminatif dan terpakai kepada semua pelaburan baharu.

Bagi pelabur, kejelasan dan konsistensi ini mengurangkan ketidakpastian serta meningkatkan keyakinan terhadap persekitaran dasar Malaysia.

ARTIKEL BERKAITAN: BYD Guna Media Mendesak Kerajaan, Hasrat Tercapai Apabila Ramai Menyebelahi

Kejar Nilai, Bukan Volume

Pendekatan ini mencerminkan peralihan strategi yang lebih mendalam. Pada fasa terdahulu, dasar EV Malaysia tertumpu kepada merangsang permintaan.

Langkah sementara seperti penurunan harga minimum EV import kepada RM100,000 antara 2022 hingga 2025 bertujuan mempercepat penerimaan pengguna dan membina kesedaran pasaran.

Kini, fokus beralih kepada penangkapan nilai. Persoalannya bukan lagi berapa banyak EV boleh dijual di Malaysia, tetapi berapa banyak nilai daripada rantaian EV global yang dapat dikekalkan dalam negara.

Kepentingannya adalah besar. Ekosistem automotif domestik kini menyokong lebih 700,000 pekerjaan dan menyumbang sekitar 4% kepada KDNK.

Pengeluar nasional seperti Proton dan Perodua telah mencapai kadar penyetempatan melebihi 75% bagi model tertentu—hasil pelaburan dan pembangunan vendor selama beberapa dekad. Maka, objektif dasar adalah memastikan pelaburan baharu memperkukuh, bukan melemahkan asas ini.

Secara praktikal, hal ini bermaksud menyelaraskan insentif dengan hasil. Pelaburan perlu menghasilkan pemindahan teknologi, memperdalam rantaian bekalan tempatan dan mewujudkan pekerjaan berkemahiran tinggi.

Dengan 17 perjanjian perdagangan bebas serta kedudukan strategik di tengah ASEAN, Malaysia mempunyai asas kukuh untuk menjadi hab pengeluaran dan eksport. Matlamatnya ialah beralih daripada pasaran akhir kepada hab pembuatan serantau.

Buka Pintu, Kawal Kemasukan

Sudah tentu, terdapat pertukaran (trade-off). Syarat yang lebih ketat mungkin memperlahankan kemasukan sesetengah pelabur, khususnya yang bergantung pada strategi harga rendah untuk pengembangan pantas.

Pengguna juga mungkin melihat penurunan harga yang lebih beransur-ansur. Namun, ini merupakan pertimbangan jangka pendek.

Model berasaskan penggunaan semata-mata menawarkan manfaat segera tetapi terhad dari segi struktur ekonomi. Sebaliknya, pendekatan berasaskan pengeluaran membina keupayaan yang lebih mampan. Ia membina industri, bukan sekadar pasaran.

Cabaran sebenar terletak pada pelaksanaan. Kejelasan dasar perlu disokong oleh kecekapan institusi. Proses kelulusan mesti pantas dan konsisten. Keupayaan vendor tempatan perlu diperkukuh bagi memenuhi keperluan penyetempatan.

Pembangunan kemahiran juga perlu seiring dengan perubahan teknologi, khususnya dalam bidang bateri, elektronik dan pembuatan maju.

Dalam masa yang sama, Malaysia perlu kekal kompetitif di peringkat serantau. Negara jiran turut melaksanakan strategi EV masing-masing, dengan gabungan insentif dan keperluan penyetempatan.

Kelebihan Malaysia bergantung bukan sahaja pada dasar yang baik, tetapi juga keupayaan untuk melaksanakannya secara cekap, konsisten dan boleh dipercayai.

Arah tuju kini jelas. Malaysia tidak menutup pintu kepada pelaburan global. Sebaliknya, negara mentakrif semula syarat penglibatan. Mesejnya tepat: akses kepada pasaran Malaysia bukan lagi matlamat akhir—ia hanyalah titik permulaan.

Pelabur yang datang akan mendapati Malaysia bersedia untuk bekerjasama, membina dan berkembang. Namun, mereka juga akan berdepan satu jangkaan yang jelas: komitmen, keupayaan dan sumbangan.

Dalam dunia yang semakin kompetitif, kejayaan tidak lagi ditentukan oleh siapa yang paling cepat menjual, tetapi oleh siapa yang paling mendalam berakar. Malaysia telah membuat pilihannya. - DagangNews.com

 

Samirul Ariff Othman adalah penganalisis politik global, perniagaan dan ekonomi. Beliau merupakan pensyarah adjung di Universiti Teknologi PETRONAS (UTP) dan perunding kanan di Global Asia Consulting. Beliau menulis mengenai perspektif global, strategi dan kenegaraan, dengan memberi pandangan strategik terhadap dunia yang semakin kompleks. Pandangan yang dikemukakan di sini adalah sepenuhnya pandangan peribadi beliau.