C4 Tegaskan Jawatankuasa Eksekutif Siasat Azam Baki Tidak Yakinkan Rakyat

Pada 13 Februari 2026, Ketua Setiausaha Negara, tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar mengumumkan penubuhan jawatankuasa untuk menyiasat dakwaan berkaitan pegangan saham Ketua Pesuruhjaya SPRM, Tan Sri Azam Baki, seperti didedahkan oleh Bloomberg dalam laporan bertarikh 10 Februari 2026 (Laporan Bloomberg 1).

Jawatankuasa ini terdiri daripada tiga anggota kanan Eksekutif: Peguam Negara, Tan Sri Dusuki Mokhtar sebagai ketua, bersama Ketua Pengarah Jabatan Perkhidmatan Awam, Wan Ahmad Dahlan Abdul Aziz, dan Ketua Setiausaha Perbendaharaan, Johan Mahmood Merican.

Pusat Memerangi Rasuah dan Kronisme (C4 Center) menegaskan bahawa jawatankuasa penyiasatan ini kurang bebas daripada pengaruh Eksekutif dan gagal mengembalikan keyakinan awam.

Walaupun penubuhan jawatankuasa ini kelihatan responsif, penyiasatan yang dipimpin dan dikawal oleh Eksekutif tidak boleh dianggap benar-benar bebas – terutamanya apabila subjek penyiasatan adalah pegawai yang dilantik oleh Eksekutif sendiri.

Tambahan pula, tiada sebarang kenyataan tentang pendedahan awam hasil daripada jawatankuasa ini – sebaliknya laporan akan diserahkan kepada Perdana Menteri dan pihak berkuasa tatatertib perkhidmatan awam untuk tindakan selanjutnya.

Respons Awal Eksekutif Menimbulkan Kebimbangan

Respons terhadap Laporan Bloomberg 1 daripada individu dan organisasi yang berkaitan dengan Eksekutif bersifat menidakkan dakwaan tersebut.

Malah, sesetengah pihak lebih menumpukan perhatian kepada isu pendedahan dan bukan persoalan utama mengenai pembelian saham yang dilarang oleh Azam Baki.

Ketua Pesuruhjaya sendiri telah mengakui pembelian saham tersebut. Antara respons yang dikeluarkan termasuk:

• 10 Februari 2026 — SPRM mengeluarkan kenyataan bahawa laporan Bloomberg mengandungi kenyataan yang mengelirukan dan dakwaan yang tidak berasas. Kenyataan itu tidak secara khusus menangani pembelian saham oleh Azam Baki dan sebaliknya mempertahankan pengisytiharan aset beliau sebagai mengikut prosedur yang betul.

• 11 Februari 2026 — Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, ketika ditanya sama ada Azam Baki patut disingkirkan kerana kemungkinan pelanggaran melalui pembelian sahamnya, menjawab: “Mengapa saya perlu menyingkirkan seseorang yang sedang menjalankan tugasnya?... Baca penjelasan beliau (Azam).”

• 12 Februari 2026 — Salim Fateh Din, Pengerusi Lembaga Penasihat Anti-Rasuah, menyatakan bahawa SPRM tidak boleh dinilai berdasarkan “tuduhan dan naratif yang mengelirukan serta tidak berasaskan fakta.” Beliau juga menegaskan bahawa Azam Baki telah mengisytiharkan pegangan sahamnya melalui saluran rasmi selaras dengan peraturan.

Siasatan polis juga telah dilancarkan terhadap Bloomberg di bawah Seksyen 500 Kanun Keseksaan bagi fitnah dan Seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 bagi penggunaan kemudahan rangkaian atau perkhidmatan rangkaian secara tidak wajar.

Perlu diingat bahawa Laporan Bloomberg 1 hanya mendedahkan salah satu daripada tiga pendedahan berkaitan pegangan saham yang dipersoalkan oleh Azam Baki — dua lagi adalah oleh seorang wartawan bebas pada 2021 yang mencetuskan protes jalanan menuntut penahanan Azam Baki, dan satu lagi oleh Malaysiakini pada 11 Februari 2026.

Respons-respons ini menunjukkan percubaan membimbangkan untuk menghalang pemeriksaan yang bermakna sebelum sebarang siasatan bebas bermula.

Daripada menangani persoalan utama sama ada transaksi saham yang dilarang berlaku, reaksi rasmi hanya menumpukan pada prosedur pengisytiharan dan penjelasan peribadi.

Pendekatan ini merendahkan isu tadbir urus serius kepada perdebatan teknikal mengenai pengisytiharan aset, sambil mengabaikan persoalan lebih luas mengenai konflik kepentingan, pengaruh institusi, dan akauntabiliti di peringkat kepimpinan penguatkuasaan tertinggi.

Proses Dipimpin Eksekutif Tidak Boleh Gantikan Pengawasan Parlimen

Isu utama bukanlah sama ada wujud siasatan, tetapi sama ada ia bebas daripada pengaruh politik.

Rakyat Malaysia telah berulang kali menyaksikan proses dalaman gagal menyelesaikan persoalan berterusan mengenai pegangan saham Azam Baki. Penubuhan mekanisme lain yang dikawal Eksekutif hanya akan menguatkan persepsi bahawa institusi berkuasa terus menyiasat diri sendiri.

Lebih membimbangkan adalah keputusan membenarkan Azam Baki kekal dalam jawatan semasa penyiasatan dijalankan.

Dalam mana-mana kerangka tadbir urus yang berwibawa, cuti pentadbiran adalah langkah asas untuk mengelakkan konflik kepentingan dan mengekalkan integriti proses. Kegagalan melaksanakan langkah ini menjejaskan keyakinan terhadap hasil sejak awal.

Pendekatan ini juga mengetepikan Parlimen pada waktu pengawasan telus paling diperlukan. Dakwaan melibatkan kepimpinan agensi anti-rasuah negara memerlukan pengawasan melebihi saluran dalaman Eksekutif.

Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen — yang diberi kuasa memanggil saksi dan melaporkan terus kepada orang ramai — akan memberikan laluan penyiasatan dan akauntabiliti yang jauh lebih berwibawa.

Sehubungan dengan keseriusan dakwaan ini, C4 Center menyeru semua parti komponen dalam kerajaan Madani untuk menyatakan secara terbuka pendirian rasmi mereka mengenai kebebasan siasatan ini dan kedudukan Ketua Pesuruhjaya SPRM sepanjang proses berlangsung.

Keheningan daripada rakan gabungan berpotensi ditafsirkan sebagai penerimaan secara diam-diam terhadap pendekatan yang dipimpin Eksekutif yang jauh daripada akauntabiliti sebenar.

Ahli Parlimen — khususnya daripada parti pemerintah — mesti menjelaskan sama ada mereka menyokong pengawasan Parlimen yang bermakna atau bersedia membenarkan Eksekutif menentukan hasil siasatan terhadap pegawai yang dilantik oleh mereka sendiri.

Ketiadaan Tindakan Kerajaan terhadap Laporan Bloomberg Kedua Amat Membimbangkan

Adalah amat membimbangkan bahawa tiada tindakan kerajaan diambil untuk menyiasat dakwaan yang diterbitkan dalam artikel Bloomberg yang berasingan pada 12 Februari 2026, bertajuk “Who’s Watching Malaysia’s Anti-Corruption Watchdog?” (Laporan Bloomberg 2).

Walaupun jawatankuasa penyiasatan yang diumumkan baru-baru ini nampaknya tertumpu secara sempit kepada pegangan saham Azam Baki, Laporan Bloomberg 2 membangkitkan dakwaan lebih serius yang melibatkan potensi penyalahgunaan kuasa penguatkuasaan, kolusi dengan rangkaian ahli perniagaan, dan kelemahan sistemik dalam SPRM itu sendiri.

Lebih membimbangkan adalah dakwaan bahawa aktiviti ini tidak terhad kepada pegawai bawahan. Laporan Bloomberg 2 memetik komunikasi dalaman yang mencadangkan hubungan rapat antara kepimpinan kanan SPRM dan individu dalam rangkaian ini, termasuk dakwaan bahawa Azam Baki mungkin campur tangan dalam siasatan yang melibatkan beberapa ahli perniagaan tertentu.

Jika benar, dakwaan ini bukan sekadar salah laku individu, tetapi potensi penyalahgunaan salah satu agensi penguatkuasaan paling berkuasa di Malaysia.

Respons kerajaan kini gagal menangani dakwaan lebih luas dan serius yang dibangkitkan dalam Laporan Bloomberg 2. Siasatan yang terhad kepada isu teknikal pengisytiharan aset sama sekali mengabaikan dakwaan ugutan, kolusi, dan penyalahgunaan kuasa siasatan, yang menjejaskan integriti institusi dan kepercayaan awam.

Tuntutan C4 Center

C4 Center menegaskan tuntutan berikut:

1. Tan Sri Azam Baki diletakkan dalam cuti pentadbiran serta-merta sehingga siasatan bebas selesai, sebagai langkah penting untuk mengelakkan konflik kepentingan;

2. Siasatan dipindahkan ke Parlimen melalui Jawatankuasa Pilihan Khas bipartisan dengan kuasa penyiasatan penuh, memastikan kebebasan daripada pengaruh eksekutif dan membolehkan pengawasan awam yang telus;

3. Skop siasatan diperluas melebihi pegangan saham untuk merangkumi dakwaan serius yang dibangkitkan dalam Laporan Bloomberg 2, termasuk potensi penyalahgunaan kuasa penguatkuasaan, kolusi dengan pihak swasta, dan kelemahan tadbir urus institusi dalam SPRM;

4. Segera menerbitkan Terma Rujukan, skop, dan jangka masa siasatan, termasuk komitmen jelas terhadap ketelusan dan akauntabiliti;

5. Pendedahan penuh hasil siasatan kepada orang ramai; dan

6. Semua parti komponen kerajaan Madani, serta Ahli Parlimen, menyatakan secara terbuka pendirian mereka mengenai kebebasan siasatan dan peranan pengawasan Parlimen dalam hal-hal yang melibatkan kepimpinan kanan penguatkuasaan. - DagangNews.com