Rancangan Tenaga Nuklear Malaysia kini memasuki fasa penerokaan bersama kuasa nuklear dunia

KUALA LUMPUR 28 Jan - Pelan tenaga nuklear Malaysia kini telah memasuki fasa penerokaan bersama pemain nuklear global, ketika negara berusaha memenuhi permintaan elektrik yang semakin meningkat dan mencapai sasaran Net Zero 2050, menurut TA Research.

Menurut nota penyelidikan sektor tenaga dan utiliti terbaharu TA Research, Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA) telah bergerak melepasi tahap kajian kebolehlaksanaan awal dan kini sedang menjalinkan hubungan dengan negara-negara yang memiliki keupayaan nuklear maju, termasuk Rusia, China, Korea Selatan, Amerika Syarikat, dan Perancis.

Susulan lawatan menteri PETRA ke Rusia, Perjanjian Kerahsiaan (NDA) telah ditandatangani dengan Rosatom, syarikat tenaga nuklear milik negara Rusia, bagi memberi akses kepada Malaysia untuk menilai teknologinya.

Surat Niat (LOI) turut ditandatangani dengan syarikat nuklear dari Perancis dan Amerika Syarikat, dengan kemungkinan rundingan dengan China seterusnya.

Antara teknologi yang dipertimbangkan ialah reaktor nuklear konvensional, reaktor modul kecil (SMR), dan loji janakuasa nuklear terapung, yang boleh menjadi penyelesaian kepada cabaran penentuan tapak loji nuklear.

TA Research menekankan, pertimbangan geopolitik akan menjadi faktor utama dalam membuat keputusan memilih rakan teknologi nuklear. Oleh itu, pemilihan rakan teknologi nuklear akan melibatkan kerajaan persekutuan, bukan semata-mata PETRA.

Sementara itu, kerajaan sedang berusaha untuk meratifikasi perjanjian dan konvensyen antarabangsa yang berkaitan dengan tenaga nuklear.

Penglibatan orang ramai turut menjadi keutamaan, dengan PETRA sedang mengkaji model pelaksanaan projek yang berkesan dan merancang untuk memaklumkan kepada rakyat Malaysia mengenai prospek dan implikasi pelaksanaan tenaga nuklear domestik, kata firma itu lagi.

TA Research menyatakan walaupun langkah penerokaan sedang dijalankan, sebarang keputusan dasar rasmi mengenai tenaga nuklear hanya akan dibuat selepas penilaian menyeluruh dan pengeluaran kenyataan negara di peringkat antarabangsa.

Grid Kuasa ASEAN dan Eksport Tenaga Boleh Diperbaharui (RE)

Selain tenaga nuklear, Malaysia juga meneroka penyepaduan tenaga serantau dan eksport tenaga boleh diperbaharui (RE).

Susulan penubuhan Energy Exchange Malaysia (ENEGEM) pada April 2024 dan lelongan pertama kepada pembeli berpotensi pada Jun 2024, program eksport RE perintis negara bermula pada Disember 2024 melalui Perjanjian Bekalan Tenaga Boleh Diperbaharui antara TNB dan Sembcorp Industries.

Di bawah perjanjian ini, 50MW RE akan dibekalkan selama dua tahun daripada jumlah 100MW yang diperuntukkan dalam fasa perintis ENEGEM. Lelongan kedua telah dilancarkan pada September 2025.

Buat masa ini, bekalan RE untuk fasa perintis ENEGEM terhad kepada sumber solar dan hidro sedia ada. TA Research menjangkakan program ini akan diperluaskan kepada sumber RE baharu, merangsang pelaburan dalam kapasiti dan teknologi RE domestik.

Pembangunan ini berpotensi membuka peluang pertumbuhan untuk pemain RE tempatan, memanfaatkan kedudukan geografi Malaysia yang hampir dengan pusat permintaan utama serantau seperti Singapura.

Sokongan Kepada Pengembangan Grid Tenaga ASEAN (APG)

Inisiatif eksport RE turut disokong oleh pengembangan ASEAN Power Grid (APG), dengan beberapa projek jaringan tenaga utama melibatkan grid Malaysia:

• Jaringan tenaga Vietnam-Malaysia-Singapura (VMS) – kapasiti sehingga 2GW; ~RM21 bilion pelaburan termasuk ~RM11 bilion jaringan tenaga bawah laut Vietnam-Kelantan (700km) dan ~RM10 bilion supergrid Kelantan-Johor 500kV (782km).

• Johor-Singapura 2nd Link – kapasiti sehingga 2GW, sasaran operasi komersial menjelang 2030.

• Jaringan tenaga Pasir Gudang-Pasir Ris – menghapuskan kesesakan di Semenanjung Malaysia selatan dan membolehkan penghantaran kuasa untuk VMS; jaringan tenaga Johor-Singapura sedia ada 1GW kini hanya berbaki ~250MW kapasiti eksport.

• Pengembangan jaringan tenaga Malaysia-Thailand – kapasiti sehingga 1GW, sasaran COD 2031, meningkatkan kapasiti Utara Semenanjung dari 300MW.

• Jaringan tenaga Sarawak-Semenanjung Malaysia – kapasiti sehingga 1.6GW, sasaran COD 2036, ~700km pautan Sampadi-Sedili; konsortium 51:49 TNB-dengan rakan asing dijangka dibentuk, kajian kebolehlaksanaan penuh dijangka bermula 2026.

• Jaringan tenaga Indonesia-Malaysia – kapasiti sehingga 2GW, sasaran COD 2039.

TA Research menekankan TNB berpotensi mendapat manfaat daripada pelaburan serantau yang melibatkan grid Semenanjung Malaysia. Namun, butiran mengenai sama ada urus niaga ini akan diklasifikasikan sebagai aset terkawal TNB atau dilaksanakan secara komersial masih belum ditentukan.

Pilihan tenaga lain yang sedang dikaji termasuk penangkapan dan penyimpanan karbon (CCUS) bagi mengurangkan pelepasan daripada sumber bahan api fosil sedia ada, sejajar dengan pendekatan berbilang saluran Malaysia untuk mencapai masa depan tenaga bersih dan boleh dipercayai. - DagangNews.com