Strategi Malaysia menghadapi kenaikan eksport Amerika Syarikat

Pengumuman Presiden AS Donald Trump untuk menaikkan tarif import sehingga 24% ke atas produk eksport Malaysia—terutamanya dalam sektor elektronik, minyak sawit, dan getah—berpotensi mengganggu aliran perdagangan dua hala. Kenaikan ini menjadikan barangan Malaysia lebih mahal di pasaran AS, seterusnya mengurangkan daya saing dan permintaan.

Eksport ke AS menyumbang kira-kira 11% daripada jumlah eksport negara (RM236.6 bilion pada 2023), dan kemerosotan permintaan boleh menjejaskan pendapatan syarikat tempatan serta memburukkan kadar pengangguran, khususnya dalam sektor perkilangan (19% KDNK) dan pertanian (8% KDNK).

Jika Malaysia bertindak balas dengan mengenakan tarif balas ke atas import AS (seperti teknologi atau bahan mentah), kos pengeluaran dalam negara mungkin melambung, mendorong inflasi harga pengguna.

Berikut adalah hasil daripada perbincangan dalam kelas penulis bersama Prof. Madya Dr. Aimi Zulhazmi Abdul Rashid (seorang pakar analisis ekonomi negara) dengan para pelajar MBA di Azman Hashim International Business School, UTM:

Dalam jangka pendek, nilai eksport yang merosot boleh menekan pertumbuhan KDNK, sementara aliran masuk dolar AS yang berkurangan berisiko melemahkan nilai Ringgit.

Sektor berorientasikan eksport seperti elektronik (terutamanya semikonduktor, 6.7% eksport global) perlu mencari pasaran baharu di China, ASEAN, atau Timur Tengah.

Pada firasat penulis, Kerajaan perlu mempercepatkan perjanjian perdagangan seperti Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) untuk mengurangkan kebergantungan pada AS. Bantuan kewangan (seperti subsidi upah) atau insentif cukai kepada syarikat terjejas penting untuk mengekalkan operasi.

Di samping itu, kawalan harga barang utama (makanan, bahan binaan) melalui mekanisme stok strategik diperlukan untuk mengelak inflasi yang membebankan rakyat.

Krisis ini boleh menjadi pemangkin untuk Malaysia memperkukuh economic resilience. Dengan pasaran AS yang kurang menarik, syarikat tempatan wajar menjelajah pasaran seperti China (pengimport minyak sawit terbesar) dan India (permintaan tinggi untuk produk perubatan).

Kerajaan perlu memanfaatkan momentum ini untuk:

1. ​Meningkatkan nilai tambah produk: Contohnya, industri sawit perlu beralih kepada biodiesel bernilai tinggi (Grade A) atau bahan kosmetik halal.

2. ​Merangsang pelaburan asing: Kenaikan tarif AS mungkin menarik syarikat multinasional seperti Intel atau Tesla untuk menjadikan Malaysia pangkalan pengeluaran alternatif.

3. ​Menyokong industri teknologi: Pelaburan dalam R&D semikonduktor canggih (5nm chips) atau tenaga boleh diperbaharui (solar, hidrogen) boleh menjana eksport baharu.

Menggunakan sistem mata wang ditambat (pegged) kepada dolar AS mungkin menstabilkan urus niaga eksport-import dengan AS dalam jangka pendek.

Namun, dasar ini berisiko menyekat fleksibiliti Bank Negara Malaysia (BNM) dalam mengawal kadar faedah. Jika dolar AS mengukuh, Ringgit yang ditambat turut meningkat, menyebabkan eksport ke pasaran lain (contohnya Eropah) kurang kompetitif.

Selain itu, Malaysia perlu mengekalkan rizab mata wang yang besar (USD114.8 bilion pada Mei 2024) untuk mengekalkan nilai tambatan, yang boleh membebankan jika berlaku serangan spekulatif.

Mengurangkan pergantungan pada dolar AS (dedolarisasi) boleh dilaksanakan dengan:

1. ​Menggalakkan penggunaan mata wang tempatan: Inisiatif Local Currency Settlement (LCS) dengan rakan dagang seperti China, Indonesia, atau UAE mampu mengurangkan kos pertukaran.

2. ​Mengukuhkan kerjasama serantau: Memperluas penggunaan mata wang ASEAN dalam perdagangan melalui platform seperti ASEAN Payment Connectivity.

3. ​Meningkatkan keyakinan antarabangsa terhadap Ringgit: Transparansi dasar monetari dan kestabilan politik boleh menarik pelabur memegang aset dalam Ringgit.

Sejajar dengan pendekatan Tun Dr. Mahathir Mohamad, Malaysia perlu memimpin solidariti ekonomi ASEAN dan RCEP untuk menentang dasar perdagangan unilateral AS. Blok serantau yang bersatu mempunyai kuasa tawar-menawar lebih tinggi dalam perundingan antarabangsa.

Contohnya, ASEAN boleh mengguna pakai pendekatan kolektif untuk melobi pengecualian tarif ke atas produk strategik seperti minyak sawit.

Di samping itu, hubungan dengan kuasa ekonomi baharu seperti China (melalui projek BRI) dan UAE perlu diperdalam untuk membuka saluran eksport alternatif.

Transformasi Sektor Pertanian ke Arah Nilai Tambah Tinggi. Sektor pertanian, terutamanya sawit dan getah, perlu dirombak daripada pengeksport bahan mentah kepada pengeluaran produk hiliran:

1. ​Industri sawit: Membangunkan biofuel generasi kedua (B20 dan ke atas) serta bahan farmaseutikal berasaskan sawit.

2. ​Industri getah: Menghasilkan sarung tangan perubatan berteknologi nano atau bahan komposit untuk industri automotif.

Kerajaan perlu memperkenalkan paket rangsangan khusus untuk industri terjejas oleh tarif AS:

1. ​Pembiayaan kecemasan: Skim pinjaman berkos rendah melalui Bank Pembangunan Malaysia (BPMB).

2. ​Program upskilling: Latihan kemahiran digital (AI, IoT) untuk pekerja sektor elektronik yang terkesan.

3. ​Insentif hijau: Subsidi kepada syarikat yang beralih kepada pengeluaran mesra alam (elektrik kenderaan elektrik, solar panel).

Pelaburan dalam infrastruktur logistik (contohnya Pelabuhan Klang sebagai hab ASEAN) boleh menarik syarikat global seperti Amazon atau Alibaba untuk menjadikan Malaysia pusat pengedaran serantau.

Projek East Coast Rail Link (ECRL) juga perlu dimanfaatkan untuk mempercepat pengangkutan barang ke pelabuhan utama.

Untuk melindungi rakyat, kerajaan wajib:

1. ​Mewujudkan stok strategik: Barangan asas seperti beras, gula, dan minyak masak perlu dikawal bekalan.

2. ​Subsidi sasar: Bantuan kewangan terus kepada isi rumah berpendapatan rendah (B40) melalui program BKM.

Program seperti eUsahawan MARA dan latihan vokasional (TVET) dalam bidang teknologi hijau perlu dipergiat bagi melahirkan tenaga kerja mahir.

Galakan keusahawanan Bumiputera dalam rantaian global (contohnya pembekal komponen automotif kepada Tesla) juga penting.

Kenaikan tarif AS adalah ujian besar, tetapi ia boleh menjadi detik transformasi untuk Malaysia. Dengan menggabungkan diplomasi agresif, diversifikasi pasaran, dan inovasi industri, negara bukan sahaja mampu mengurangkan kesan negatif, malah muncul sebagai peneraju ekonomi beretika dan mampan.

Seperti kata Tun Dr. Mahathir, "Kita perlu berdikari, tetapi tidak terasing." Langkah-langkah ini bukan sekadar melindungi ekonomi, tetapi menjana momentum untuk Malaysia menjadi model global trade resilience abad ke-21. - DagangNews.com

Dr Razli Ramli adalah Ketua Strategi dan Pengurusan Risiko yang juga Pensyarah Kanan, Sekolah Perniagaan Antarabangsa Azman Hashim (AHIBS) UTM dan juga Felo Adjung Institut Perbankan dan Kewangan Islam (IIiBF) di UIAM

KLIK DI SINI UNTUK KOLEKSI ARTIKEL IKTISAD