Kesesakan Kuala Lumpur: Rakyat dipaksa bangun pagi kerana sistem bandar sudah lama gagal

Di Kuala Lumpur, ramai orang tidak memerlukan kempen untuk bangun awal. Mereka sudah lama melakukannya — bukan kerana mahu menjadi lebih cekap, tetapi kerana sistem memaksa mereka.

Mereka keluar rumah ketika langit masih gelap, menukar waktu rehat kepada masa di jalan raya. Namun masa itu jarang memberi pulangan. Ia hanya menukar bentuk kesesakan, bukan menghapuskannya.

Dalam keadaan ini, seruan supaya warga kota bergerak lebih awal tidak kedengaran seperti penyelesaian. Ia lebih menyerupai pengakuan bahawa kegagalan struktur telah terlalu lama dibiarkan, lalu beban itu dipindahkan kepada individu.

Masalah sebenar bukan pada waktu bangun. Masalahnya ialah cara bandar ini beroperasi.

Kesesakan sebagai kegagalan reka bentuk

Data daripada TomTom menunjukkan tahap kesesakan di Kuala Lumpur sekitar 43% pada 2025, dengan lebih 80 jam setahun hilang dalam trafik waktu puncak.

Di Lembah Klang, jumlah perjalanan harian mencecah jutaan, semuanya bertumpu dalam tingkap masa yang hampir seragam.

Ini bukan kebetulan. Ini ialah reka bentuk.

Apabila terlalu ramai orang dipaksa bergerak pada masa yang sama, rangkaian jalan raya tidak lagi berfungsi sebagai sistem pengagihan. Ia menjadi titik sempit yang berulang setiap hari. Dalam keadaan seperti ini, perubahan kecil pada tingkah laku individu tidak akan mengurangkan tekanan. Ia hanya mengalihkannya.

Kos yang tidak pernah dikira

Kesesakan bukan sekadar gangguan. Ia ialah kos ekonomi.

Seorang pekerja bandar yang menghabiskan dua jam sehari di jalan raya kehilangan lebih 500 jam setahun. Apabila angka ini digandakan dengan ratusan ribu pengguna jalan raya, jumlahnya menjadi ratusan juta jam produktiviti yang hilang.

Di kebanyakan bandar global, kerugian akibat kesesakan dianggarkan antara 1% hingga 3% KDNK. Malaysia tidak terkecuali, walaupun kesan ini jarang dinyatakan secara terbuka.

Kos tersebut tidak hilang. Ia hanya dipindahkan — kepada rakyat, dalam bentuk masa, tenaga dan kualiti hidup yang semakin terhakis.

Penyesuaian individu tidak mengubah sistem

Hakikat yang sering diabaikan ialah rakyat telah lama menyesuaikan diri.

Mereka mengubah waktu keluar.
Mereka menyusun rutin.
Mereka cuba mendahului kesesakan.

Namun, kerana perubahan ini berlaku secara bersendirian, kesannya tidak pernah cukup besar untuk mengubah sistem. Kesesakan kekal. Hanya waktunya berubah.

Di sinilah kesilapan pendekatan menjadi jelas. Mengharapkan perubahan individu untuk menyelesaikan masalah struktur hanya akan menghasilkan ilusi kemajuan.

Mengalih masa bukan penyelesaian. Tanpa penyelarasan, mengubah waktu hanya memindahkan puncak trafik.

Kesesakan tidak dihapuskan. Ia hanya berlaku lebih awal. Tekanan tidak berkurang. Ia hanya berubah bentuk. Kesan akhirnya ialah beban tambahan kepada rakyat — lebih banyak masa dikorbankan, tanpa peningkatan sebenar dalam kecekapan bandar.

Pendekatan seperti ini tidak menyelesaikan masalah. Ia hanya mengurus simptom.

Apa yang sepatutnya berubah?

Penyelesaian sebenar terletak pada penyusunan masa secara kolektif.

Waktu kerja seragam ialah peninggalan model ekonomi lama. Dalam realiti hari ini, penyelarasan antara sektor lebih penting daripada keseragaman. Sektor awam, swasta dan pendidikan tidak sepatutnya bermula pada waktu yang sama.

Jadual berperingkat mampu memecahkan puncak trafik secara nyata. Pendekatan kerja hibrid pula boleh mengurangkan keperluan perjalanan tanpa menjejaskan output.

Bandar moden tidak diurus dengan kempen. Ia diurus dengan koordinasi.

Implikasi kepada keselamatan dan kehidupan harian

Kesesakan juga membawa risiko yang lebih besar daripada sekadar kehilangan masa.

Sebahagian besar pengguna jalan raya ialah penunggang motosikal. Apabila trafik tertumpu dalam tempoh masa yang sempit, risiko kemalangan meningkat secara langsung. Mengurangkan kesesakan bukan sahaja menjimatkan masa, tetapi juga mengurangkan pendedahan kepada bahaya.

Pada masa yang sama, tekanan perjalanan harian memberi kesan kepada kesihatan mental, produktiviti dan hubungan sosial. Ini ialah kos sebenar yang tidak pernah muncul dalam mana-mana laporan rasmi, tetapi dirasai setiap hari.

Sinisnya cadangan yang terlalu mudah

Cadangan seperti ini kelihatan proaktif kerana mudah difahami. Namun, kemudahannya itulah kelemahannya. Ia mengandaikan bahawa masalah kompleks boleh diselesaikan melalui perubahan kecil pada individu.

Logik ini serupa dengan menyuruh rakyat membeli kereta EV setiap kali harga minyak naik — seolah-olah tekanan kos sara hidup boleh diselesaikan melalui keputusan individu yang mahal.

Dalam realiti, pendekatan seperti ini hanya berfungsi untuk sebahagian kecil masyarakat.

Selebihnya terpaksa menanggung kosnya.

Di mana logik berakhir dan realiti bermula

Cadangan boleh kedengaran logik di atas kertas. Ia boleh nampak kemas dalam taklimat.

Tetapi di jalan raya, logik itu tidak bergerak.

Dan di situlah perbezaan antara idea dengan realiti menjadi jelas: bukan semua yang kelihatan masuk akal benar-benar boleh diterjemahkan dalam kehidupan sebenar.

Adakah mereka yang melontarkan cadangan ini pernah benar-benar merasai jerih perih yang sama? - DagangNews.com

Wan Mohd Farid Wan Zakaria ialah seorang Pensyarah Kanan di Fakulti Pengurusan dan Perniagaan, Universiti Teknologi MARA (UiTM). Beliau juga merupakan penganalisis yang sering memberikan ulasan pakar mengenai isu korporat dan ekonomi, seperti prestasi firma perniagaan.