Dewan Rakyat lulus rang undang-undang kawal sektor kredit bukan bank tawarkan skim BNPL

KUALA LUMPUR 21 Julai - Dewan Rakyat meluluskan satu undang-undang baharu bagi mengawal selia penyedia kredit dan perkhidmatan kredit bukan bank, susulan kebimbangan yang semakin meningkat terhadap penyebaran skim beli-sekarang-bayar-kemudian (BNPL).

Rang undang-undang yang dinamakan sebagai Rang Undang-Undang Kredit Pengguna 2025 itu diluluskan melalui undian suara majoriti, sekali gus bakal menubuhkan Suruhanjaya Kredit Pengguna (CCC) — yang bertanggungjawab memantau kelakuan industri, menguatkuasakan piawaian, dan menasihati kerajaan mengenai dasar kredit pengguna.

Di bawah rang undang-undang ini, enam jenis perniagaan akan tertakluk kepada pengawasan CCC, di mana tiga daripadanya perlu mendapatkan lesen untuk beroperasi.

Tiga jenis itu ialah penyedia skim BNPL, perniagaan pajakan dan pengfaktoran (termasuk perkhidmatan patuh Syariah). Dalam konteks kewangan, pengfaktoran merujuk kepada urus niaga kewangan di mana sesebuah perniagaan menjual akaun belum terima atau invois belum dibayar kepada pihak ketiga yang dikenali sebagai “faktor” pada kadar diskaun.

Tiga lagi jenis perkhidmatan yang akan berada di bawah pengawasan suruhanjaya dan perlu didaftarkan ialah: pemungutan hutang, pengambilalihan pinjaman tidak berprestasi, dan perkhidmatan kaunseling atau pengurusan hutang.

Secara keseluruhan, terdapat 253 perniagaan dalam enam kategori ini yang akan dikawal selia oleh CCC.

Selain itu, Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) akan mengambil alih tanggungjawab melesenkan aktiviti pajak gadai patuh Syariah (Ar-Rahnu) dan kemudahan kredit patuh Syariah, kata Timbalan Menteri Kewangan Lim Hui Ying semasa membentangkan rang undang-undang itu untuk bacaan kali kedua.

Nilai transaksi BNPL meningkat kepada RM9.3 bilion

Undang-undang ini diperkenalkan susulan kebimbangan awam yang semakin meningkat, seperti yang dibangkitkan oleh Lim, berikutan lonjakan penggunaan BNPL, yang menyaksikan nilai transaksi meningkat lebih 30% kepada RM9.3 bilion dalam separuh pertama 2025, berbanding RM7.1 bilion dalam separuh kedua 2024.

Daripada jumlah itu, bayaran tertunggak menyumbang 3.2% atau RM121 juta, kata Lim. Malaysia kini mempunyai 16 penyedia BNPL, termasuk Atome, SPayLater dan GrabPayLater.

Setakat Jun 2025, terdapat 6.5 juta akaun aktif BNPL, yang mencatatkan 102.6 juta transaksi, meningkat daripada 5.1 juta akaun pada akhir 2024.

“Pertumbuhan pesat ini menimbulkan kebimbangan terhadap risiko kepada pengguna yang mudah terjejas, terutamanya mereka yang mempunyai pendapatan tidak stabil atau literasi kewangan yang rendah,” kata Lim kepada Dewan Rakyat.

Lim turut menyuarakan kebimbangan terhadap laporan berkaitan amalan tidak beretika dalam kalangan pemungut hutang dan pemberi pinjaman haram yang dikenali sebagai “ah long”.

“Pelbagai aduan juga diterima berkenaan kelakuan atau kaedah pemungut hutang yang menggunakan kekerasan dan gangguan melampau terhadap pengguna kredit,” katanya.

“Terdapat juga aduan mengenai individu yang mengaku sebagai perantara atau ‘pembantu’ dalam pengurusan hutang, tetapi sebenarnya mengambil kesempatan untuk mengaut keuntungan melalui cara yang menindas atau penipuan.”

Tingkatkan ketelusan kewangan

Antara penambahbaikan yang dicadangkan oleh Ahli Parlimen semasa perbahasan termasuk cadangan daripada Sim Tze Tzin (PH-Bayan Baru), yang menyarankan supaya ketelusan kewangan dipertingkatkan, dengan mencadangkan rakyat Malaysia diberi akses awam terhadap skor kredit mereka.

Pada masa ini, rakyat Malaysia perlu membeli laporan kredit melalui agensi pelaporan kredit yang diiktiraf seperti CTOS dan Sistem Maklumat Rujukan Kredit Pusat (CCRIS), atau mengaksesnya melalui institusi kewangan dan platform dalam talian.

Sementara itu, Datuk Wira Mas Ermieyati Samsudin (PN-Masjid Tanah) menggesa agar terdapat had terhadap caj penalti di bawah skim BNPL, supaya tidak melebihi jumlah hutang tertunggak.

Menjawab semasa penggulungan perbahasan, Lim berkata walaupun tiada had kadar faedah bagi produk BNPL pada masa ini, kerajaan berhasrat untuk memperkenalkan had tersebut pada fasa seterusnya. Fasa pelaksanaan semasa adalah lebih kepada pengumpulan data, katanya.

Ahli pembangkang Ahmad Tarmizi Sulaiman (PN-Sik) pula mencadangkan supaya CCC secara berkala menerbitkan senarai pemberi pinjaman wang berdaftar, kadar faedah yang dikenakan, serta mendedahkan entiti yang telah disenaraihitamkan, bagi membantu peminjam membuat keputusan yang lebih bijak. - DagangNews.com