NPL Rendah Bukan Jaminan Selamat, Risiko Sebenar Bank Rakyat Mungkin Lebih Besar

Isu pinjaman tidak berbayar (NPL) merupakan cabaran utama kepada semua bank di Malaysia ketika berlakunya ketidaktentuan ekonomi global dan domestik.

NPL merujuk kepada pinjaman yang gagal dibayar dalam tempoh tertentu, biasanya melebihi 90 hari. Keadaan ini boleh menjejaskan kestabilan kewangan sesebuah bank.

Dalam suasana ekonomi yang tidak stabil masa kini seperti krisis minyak, inflasi tinggi, kadar faedah yang berubah-ubah serta ketidaktentuan ekonomi global, kemampuan individu dan perniagaan untuk membayar balik pinjaman menjadi semakin terhad.

Situasi ini meningkatkan risiko kelewatan bayaran, khususnya dalam kalangan PKS, sektor hartanah dan industri berasaskan eksport.

Namun begitu, sistem perbankan Malaysia masih kekal stabil hasil pengawalseliaan ketat oleh Bank Negara Malaysia serta pengurusan risiko yang berhemat oleh bank-bank.

Kadar NPL 1.8 – 1.9 peratus

Pada tahun 2025, Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad mencatat kadar NPL atau gross impaired financing ratio pada paras sekitar 1.85 peratus berbanding 1.94 peratus pada tahun 2024.

Penurunan ini menunjukkan peningkatan dalam kualiti aset bank serta keberkesanan pengurusan risiko kredit yang dilaksanakan.

Kadar NPL Bank Rakyat pada tahun 2025 yang berada pada sekitar 1.8 hingga 1.9 peratus menunjukkan bahawa pengurusan risiko kredit adalah stabil dan terkawal, sekali gus mencerminkan ketahanan institusi ini dalam menghadapi cabaran ekonomi semasa.

Kenapa NPL Bank Rakyat rendah?

Kadar NPL Bank Rakyat yang rendah bukan hanya bergantung kepada pengurusan kredit yang berkesan, tetapi turut dipacu oleh sebahagian besar pembiayaan bank ini yang tertumpu kepada segmen pembiayaan peribadi berasaskan potongan gaji, iaitu antara bentuk pembiayaan paling selamat dalam sistem perbankan.

Kaedah potongan gaji secara automatik melalui majikan membantu mengurangkan risiko kelewatan bayaran kerana ansuran dipotong terus daripada pendapatan bulanan pelanggan sebelum digunakan untuk perbelanjaan lain.

Mekanisme ini menjadikan aliran bayaran lebih konsisten, teratur dan hampir bebas daripada risiko tunggakan serius.

Pembiayaan Peribadi-i Bank Rakyat untuk sektor awam

Salah satu produk utama Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad ialah Pembiayaan Peribadi-i yang direka khusus untuk kakitangan sektor awam bagi memenuhi pelbagai keperluan kewangan seperti pembiayaan pendidikan, perubatan, pengubahsuaian rumah, perkahwinan, pembelian aset, penyatuan komitmen kewangan (debt consolidation) serta perbelanjaan peribadi lain.

Profil pelanggan Bank Rakyat yang majoritinya terdiri daripada penjawat awam dan pekerja bergaji tetap turut menyumbang kepada kestabilan pembayaran balik.

Pendapatan yang stabil serta kebolehpercayaan pekerjaan dalam sektor awam menjadikan risiko kegagalan pembayaran lebih rendah berbanding segmen pembiayaan yang tidak mempunyai pendapatan tetap.

Kombinasi sistem potongan gaji yang cekap serta asas pelanggan berpendapatan stabil telah menjadikan kadar NPL Bank Rakyat kekal rendah dan terkawal, sekali gus mencerminkan kualiti pengurusan risiko kredit yang berkesan.

NPL rendah bukan jaminan selamat

Walaupun Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad berjaya mengekalkan kadar NPL pada tahap rendah, keadaan ini tidak boleh dianggap sebagai jaminan bahawa risiko masa hadapan juga rendah.

Persekitaran ekonomi dan kewangan sentiasa berubah, dipengaruhi oleh faktor seperti ketidaktentuan geopolitik, tekanan inflasi, turun naik pasaran serta risiko kelembapan ekonomi global.

Faktor-faktor ini boleh menjejaskan keupayaan pelanggan untuk membayar balik pembiayaan pada masa hadapan, sekali gus meningkatkan risiko kredit secara mendadak jika tidak dipantau dengan teliti.

Perlu lakukan pemantauan risiko pinjaman

Bank Rakyat tidak boleh terlalu selesa dengan NPL yang rendah.

Pemantauan risiko NPL perlu dilaksanakan sebagai langkah proaktif bagi memastikan kestabilan kewangan bank.

Keadaan ekonomi global yang tidak menentu boleh menjejaskan pendapatan individu dan prestasi perniagaan, sekali gus menyebabkan sebahagian peminjam menghadapi kesukaran memenuhi komitmen pembayaran balik mengikut jadual.

Bagi mengurangkan risiko tersebut, Bank Rakyat menjalankan pemantauan berkala terhadap kualiti portfolio pembiayaan dengan mengenal pasti pelanggan yang menunjukkan tanda-tanda awal masalah pembayaran seperti kelewatan ansuran atau kemerosotan prestasi kewangan.

Bank Rakyat juga menggunakan sistem amaran awal (early warning system) bagi mengesan akaun berisiko tinggi sebelum bertukar menjadi pinjaman tidak berbayar.

Tingkatkan penilaian kredit dan pengurusan risiko

Bank Rakyat perlu meningkatkan penilaian kredit dan pengurusan risiko bagi memastikan pembiayaan baharu hanya diberikan kepada pelanggan yang mempunyai kemampuan kewangan kukuh.

Penilaian ini perlu merangkumi semakan pendapatan, aliran tunai, sejarah kredit, nisbah hutang serta prospek industri yang diceburi oleh peminjam.

Langkah ini dapat mengurangkan kemungkinan berlakunya kegagalan pembayaran pada masa hadapan.

Bagi pelanggan yang menghadapi kesukaran kewangan, Bank Rakyat boleh menawarkan program bantuan pembayaran balik termasuk penstrukturan semula atau penjadualan semula pembiayaan mengikut keadaan kewangan pelanggan.

Pendekatan ini membantu pelanggan meneruskan pembayaran secara lebih mampan di samping mengurangkan peningkatan kadar NPL bank.

Keuntungan dan kestabilan kewangan

Bagi memastikan keuntungan dan kestabilan kewangan, pengurusan risiko kredit, pemantauan NPL serta pengekalan kualiti portfolio pembiayaan adalah amat penting bagi mengekalkan keuntungan dan kestabilan kewangan bank dalam jangka panjang.

Terdahulu, Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad menyatakan bahawa jumlah asetnya mencecah RM117.33 bilion pada akhir tahun 2025, sekali gus mengekalkan kedudukan sebagai bank koperasi Islam terbesar di Malaysia.

Bank Rakyat juga mencatatkan baki pembiayaan kasar (gross financing balance) sebanyak RM93.0 bilion, meningkat 8.6 peratus berbanding tahun sebelumnya. Pertumbuhan ini didorong oleh permintaan kukuh terhadap pembiayaan peribadi, pembiayaan perumahan, pembiayaan kenderaan dan pembiayaan perniagaan.

Pemantauan terhadap semua pembiayaan ini membolehkan Bank Rakyat mengekalkan kualiti aset, kestabilan kewangan, keuntungan serta keyakinan pelanggan dan anggota, walaupun berdepan cabaran ekonomi dan geopolitik global yang tidak menentu. - DagangNews.com

Syamsyul Samsudin merupakan Pensyarah Kanan (Kewangan dan Pelaburan) di Fakulti Pengurusan dan Perniagaan
Universiti Teknologi MARA Cawangan Johor