Halal dan Ekonomi Madani: Bagaimana Rantaian Bekalan Halal Berdaya Mampan Membentuk Masa Depan?

Pengenalan kepada Pengurusan Rantaian Bekalan Halal

Pengurusan rantaian bekalan halal (halal supply chain management atau HSCM) merangkumi keseluruhan proses daripada sumber bahan mentah, pemprosesan, penyimpanan, logistik, hingga ke tangan pengguna akhir.

HSCM memainkan peranan penting dalam memastikan keaslian dan pematuhan terhadap prinsip halal yang berlandaskan syariat Islam.

Permintaan terhadap produk halal semakin meningkat secara global, didorong oleh kesedaran pengguna Muslim dan bukan Muslim tentang kualiti dan keselamatan produk halal.

Namun, cabaran seperti perbezaan piawaian halal antara negara, isu pemalsuan label halal, dan keperluan pengesahan silang antara negara masih menjadi halangan utama dalam perdagangan antarabangsa.

Organisasi seperti Standards and Metrology Institute for Islamic Countries (SMIIC) dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) memainkan peranan penting dalam menyelaraskan pensijilan halal di peringkat antarabangsa.

Kerjasama strategik antara negara dan badan pensijilan halal global diperlukan bagi memastikan rantaian bekalan halal yang lebih cekap dan bersepadu.

Cabaran dalam melaksanakan Rantaian Bekalan Hijau di Malaysia

1. Krisis Rantaian Bekalan

Krisis akibat pandemik COVID-19 telah mendedahkan kelemahan dalam sistem logistik halal. Pemain industri perlu memperkukuh strategi mitigasi risiko bagi memastikan kelangsungan bekalan produk halal.

2. Ketidakseragaman Piawaian Halal

Setiap negara mempunyai piawaian dan pensijilan halal yang berbeza, menyukarkan proses eksport dan import. Ketidaksejagatan ini boleh menjejaskan kepercayaan pengguna global terhadap produk halal Malaysia.

3. Cabaran Logistik dan Pengangkutan

Sektor logistik halal menghadapi kesukaran dalam memastikan kebersihan dan kesucian produk sepanjang proses pengangkutan. Penyedia logistik perlu mengamalkan standard lebih ketat bagi memastikan integriti halal terpelihara.

4. Kekurangan Infrastruktur Halal

Ketersediaan kemudahan seperti gudang dan pusat pemprosesan halal masih belum mencukupi di beberapa lokasi strategik. Pelaburan dalam pembangunan infrastruktur halal yang lebih luas diperlukan bagi menyokong pertumbuhan industri.

5. Kelemahan Pemantauan dan Penguatkuasaan

Walaupun terdapat peraturan ketat, kelemahan dalam pemantauan dan penguatkuasaan menyebabkan berlakunya penyalahgunaan label halal. Penggunaan teknologi pemantauan seperti blockchain boleh membantu meningkatkan ketelusan dalam rantaian bekalan.

6. Kos Pemenuhan Piawaian Halal

Kos pensijilan dan pematuhan terhadap peraturan halal yang tinggi menjadi beban kepada perusahaan kecil dan sederhana (PKS). Bantuan dan insentif kerajaan diperlukan bagi memastikan PKS dapat bersaing dalam pasaran halal global.

Peluang untuk memajukan Rantaian Bekalan Halal

Teknologi digital seperti blockchain dan kecerdasan buatan dapat membantu meningkatkan ketelusan dalam pengesahan halal.

Penggunaan teknologi ini dapat mengurangkan risiko penipuan dan meningkatkan kepercayaan pengguna terhadap produk halal.

Kerajaan Malaysia melalui inisiatif Malaysia Madani berusaha memperkasa industri halal dengan dasar yang menyokong pembangunan mampan.

Insentif dan kerjasama antara sektor awam dan swasta diperlukan bagi mempercepatkan inovasi dalam pengurusan rantaian bekalan halal.

Kesedaran pengguna terhadap kepentingan halal semakin meningkat, mempengaruhi corak permintaan terhadap produk dan perkhidmatan halal.

Syarikat perlu lebih proaktif dalam memenuhi kehendak pengguna dengan menawarkan produk yang diperakui halal dan berkualiti tinggi.

Pembangunan tenaga kerja mahir dalam industri halal perlu dipertingkatkan bagi memastikan kepakaran tempatan mampu bersaing di peringkat global.

Latihan dan pensijilan profesional dalam pengurusan halal akan memastikan industri terus berkembang secara mampan.

Peningkatan perdagangan halal antarabangsa membuka peluang luas kepada syarikat Malaysia untuk menembusi pasaran global.

Kerjasama strategik dengan negara lain perlu diperkukuh bagi memperluaskan jaringan rantaian bekalan halal yang lebih cekap dan berdaya tahan.

Pendekatan Holistik

Pengurusan rantaian bekalan halal yang cekap adalah kunci kepada pembangunan industri halal yang mampan dan kompetitif di peringkat global.

Pemanfaatan teknologi, pematuhan kepada piawaian ketat, serta kerjasama erat antara kerajaan, sektor swasta, dan badan pensijilan antarabangsa diperlukan bagi memastikan ketelusan dan kepercayaan terhadap produk halal.

Malaysia Madani memberi peluang kepada negara untuk terus menjadi peneraju dalam industri halal dengan menekankan inovasi dan pemantapan rantaian bekalan halal.

Dengan pendekatan holistik dan bersepadu, Malaysia mampu mengukuhkan kedudukan sebagai hab halal dunia dan memenuhi permintaan pasaran halal yang semakin berkembang. - DagangNews.com

Dr Irwan Ibrahim merupakan pensyarah kanan Jabatan Teknologi dan Pengajian Rantaian Bekalan, Fakulti Pengurusan dan Perniagaan, Universiti Teknologi MARA (UiTM) Kampus Puncak Alam, Selangor.