Enjin pertumbuhan ekonomi baharu Malaysia ketika dunia beralih daripada arang batu kepada bahan api biojisim

ISU-ISU Alam Sekitar, Sosial dan Tadbir Urus (ESG) dan perubahan iklim sudah tentu telah mengubah cara kita bekerja, hidup dan bermain, dan disebabkan oleh perubahan corak tingkah laku, parameter ESG kini menjadi pemacu utama tabiat penggunaan kita untuk memastikan kita memenuhi keperluan objektif global sifar bersih menjelang 2050.

Seperti yang kita sedia maklum, sifar bersih merujuk kepada keadaan di mana gas rumah hijau yang masuk ke atmosfera diseimbangkan dengan penyingkiran dari atmosfera dan dengan itu memastikan bumi kita akhirnya menangani kesan pemanasan global yang sangat penting terhadap persekitaran.

Perlumbaan untuk mencapai sasaran sifar bersih juga dilaksanakan oleh Malaysia. Sebagai penandatangan Matlamat Pembangunan Mampan (SDG), Malaysia mengambil langkah untuk mencapai 17 matlamat  SDG yang digariskan, antaranya termasuk Matlamat No.7 – Tenaga Bersih dan Mampu Dibayar.

Sebagaimana kita tahu, tenaga adalah satu daripada faktor terbesar menyumbang kepada perubahan iklim di mana 60% daripada jumlah keseluruhan pelepasan rumah hijau global berpunca daripada penggunaan tenaga, datang daripada pelbagai bentuk penjanaan tenaga.

Hari ini, dunia sedang beralih daripada pergantungan terhadap bahan api fosil kepada penjanaan elektrik kepada Tenaga Boleh Diperbaharui (RE). Laporan terbaharu dari Greece membuka mata mengenai penggunaan tenaga. Greece mencatat pencapaian baharu apabila negara itu mampu menjana elektrik menerusi RE 100% untuk sekurang-kurangnya 5 jam, menjana kira-kira 3,106 megawatt jam tenaga.

RE adalah ekonomi baharu

Di peringkat global, syarikat tenaga semakin menjauh daripada bahan api fosil, dan ia tidak mengejutkan juga di Malaysia apabila syarikat utiliti nasional kita, Tenaga Nasional, sebuah syarikat yang mempunyai sumber besar campuran penjanaan daripada arang batu dan gas, mengumumkan komitmennya ke arah sifar bersih menjelang 2050.

Dilancarkan pada 2021, Peta Laluan Tenaga Nasional juga telah memetakan aspirasi RE Malaysia kerana negara dijangka mencapai pertumbuhan RE yang lebih tinggi, dengan matlamat untuk mencapai bahagian RE sebanyak 31% atau 12.9 gigawatt (GW) pada 2025, dan 40 % atau 18.0 GW pada 2035.

Pada akhir tahun 2020, Malaysia mempunyai kira-kira 8,451 MW kapasiti tetapi dua pertiga daripada kapasiti itu adalah daripada loji jana kuasa berasaskan hidro manakala biojisim menyumbang hanya kira-kira 589 MW dalam kapasiti atau hanya 6.2% daripada jumlah kapasiti RE.

Untuk mencapai sasaran 2025 dan 2030 iaitu 31% campuran penjanaan RE, jumlah kapasiti RE Malaysia dijangka meningkat kepada 12,916 MW dengan kapasiti biojisim sahaja meningkat kepada 862 MW, diterjemahkan kepada 6.7% bahagian pasaran RE.

Jelas sekali bahawa permintaan untuk RE semakin meningkat dan biojisim merupakan salah satu subsektor pertumbuhan kapasiti terkuat dalam tempoh 2-3 tahun akan datang.
 

Peralihan kepada RE memacu permintaan bagi bahan api fosil

 Seperti yang kita lihat bukan sahaja di negara maju yang mengguna pakai rumusan tenaga bersih untuk keperluan penjanaan elektrik mereka tetapi di seluruh dunia, permintaan semakin meningkat dengan pantas dalam kalangan semua negara.

Sebagai contoh, India, yang sebelum ini banyak bergantung pada penjanaan kuasa arang batu menyaksikan RE sebagai penyumbang terbesar kepada penambahan kapasiti bersih, mengatasi arang batu - India menyaksikan penambahan fotovoltaik solar (PV) dua kali ganda berbanding penambahan kapasiti arang batu pada tahun 2017, dan hari ini, RE sahaja menyumbang kira-kira 163 GW dalam jumlah kapasiti, diterjemahkan kepada 40% daripada kapasiti terpasang negara dan dengan bahagian biojisim/penjanaan bersama kira-kira 10 GW.

Dalam segmen RE, kita semua agak biasa dengan sistem PV solar serta bentuk RE lain seperti hidro, tenaga angin, biojisim dan biogas. Walaupun sumber solar, angin dan hidro adalah jelas, produk bahan api biojisim kurang difahami oleh industri tenaga dan sangat sedikit usaha telah dibuat untuk menjadikan sumber bahan api ini sebagai sumber penjanaan kuasa yang dominan.

Bahan api biojisim ialah sumber bahan api yang boleh diperbaharui dihasilkan daripada bahan buangan organik dikitar semula seperti serpihan kayu, pelet kayu, cengkerang isirong sawit, dan sudah tentu, tandan buah kosong.

Yang mengejutkan, data dari 2019 menunjukkan bahawa Malaysia menghasilkan kira-kira 91.9 juta tan biojisim kelapa sawit berat kering dan 7.8 juta meter padu lagi biojisim kayu dan berasaskan kayu.

Ini boleh menghasilkan hampir 20.5 juta tan sisa berat kering tandan buah kosong, gentian mesocarp, dan tempurung isirung sawit. Kira-kira 12.9 juta tan daripada jumlah itu kemudiannya boleh disediakan untuk pembakaran biojisim, yang boleh menjana sebanyak 2.4 GW sumber biojisim. Dengan bank tanah Malaysia yang luas untuk perladangan, bahan api biojisim adalah sumber  mampan untuk permintaan tenaga masa hadapan kerana ia juga agak murah.

Jepun dan Korea memimpin jalan

Di peringkat global, Jepun dan Korea adalah dua pasaran terhangat untuk pengeluaran tenaga biojisim. Sebagai contoh, laporan yang diterbitkan mendakwa bahawa kedua-dua negara ini sahaja mengimport sejumlah 6 juta tan pelet kayu untuk apa yang dilihat sebagai usaha kedua-dua negara untuk mencapai neutraliti karbon. Di samping itu, subsidi besar yang disediakan untuk biojisim telah meningkatkan pengimportan pelet kayu.

Bagi Jepun, skim tarif suapan (FIT) kerajaan menggalakkan pengeluar loji janakuasa biojisim dan pembakaran bersama arang batu dengan biojisim (di mana loji arang batu dibuat "lebih bersih" dengan menggantikan peratusan kecil arang batu dengan serpihan kayu). Ini telah membawa kepada lonjakan permintaan untuk serpihan kayu dan pelet, dan cengkerang isirong sawit.

Enjin pertumbuhan baharu bagi Malaysia

Memanfaatkan permintaan luar negara, syarikat berpangkalan di Malaysia yang terlibat dalam pembekalan produk bahan api berasaskan biojisim menunjukkan prestasi sangat baik dan perlu ada lebih banyak usaha untuk menyokong pembangunan pengeluar tenaga bersih yang unik ini.

Salah satu syarikat tersebut ialah Bio Eneco Sdn. Bhd. (BioEneco) – sebuah syarikat yang diasaskan pada tahun 2011 dan telah berkembang dengan pesat, berdasarkan permintaan untuk tenaga bersih.

Dengan matlamat untuk meluaskan jangkauan pasarannya dengan bekalan 2.3 juta tan produk bahan api biojisim untuk tiga tahun akan datang, syarikat itu menyasarkan untuk memberi lebih tumpuan kepada permintaan dari Jepun memandangkan negara matahari terbit itu dijangka meningkatkan permintaan tiga kali ganda bagi produk bahan api biojisim kepada 23 juta tan menjelang 2025.

Selain Jepun, syarikat itu juga dijangka menghantar kira-kira 204,000 tan metrik cengkerang isirong sawit ke Filipina dan Thailand dengan perjanjian pembekalan dimeterai dengan P.T. Orion APAC Indonesia.

Rangka tindakan akan memacu pertumbuhan

Dasar AgriKomoditi Malaysia (2021-2030), atau MAP, yang dilancarkan pada Mac 2022, menggariskan hala tuju pembangunan industri agrikomoditi utama, yang antara lain merangkumi gentian berasaskan tumbuhan, biojisim dan biobahan api. Aspirasi utama dasar berkenaan dengan biojisim adalah untuk meningkatkan ekonomi pekeliling melalui biojisim agrikomoditi.

Ekonomi sekular pada dasarnya merujuk kepada penggunaan pendekatan pengurangan, guna semula dan kitar semula untuk meminimumkan penggunaan sumber, memaksimumkan penggunaan semula produk dan mengitar semula bahan kembali ke dalam gelung pembuatan untuk mencipta produk baharu atau berbeza sama sekali.

Dengan tumpuan untuk meningkatkan kemampanan, produktiviti, penciptaan nilai, keterangkuman dan pembangunan pasaran, MAP telah menggariskan jalan ke hadapan untuk pemain pasaran dalam sektor agrikomoditi.

Walaupun terdapat cabaran, terutamanya berkenaan dengan bekalan bahan suapan yang konsisten serta kos pelaburan yang tinggi untuk menubuhkan sebuah loji pemprosesan biojisim, MAP sememangnya telah menggariskan rancangan bagaimana untuk menangani isu yang memberi kesan kepada industri biojisim yang akan membantu Malaysia menjadi sebuah hab biojisim untuk keperluan tenaga global dan pada masa yang sama membantu dunia mencapai neutral karbon.

Dengan pelan tindakan yang sedia ada dan dengan bekalan yang banyak, Malaysia berada di tempat yang menarik untuk menjadi pembekal utama pengeluaran biojisim apabila perlumbaan kepada sifar bersih semakin meningkat. - DagangNews.com

Pankaj Kumar ialah Pengarah Urusan Datametrics Research and Information Sdn Bhd (DARE), sebuah platform pengumpulan data, analisis strategik dan advokasi berasaskan Malaysia untuk perniagaan dan industri dalam sektor utama ekonomi Malaysia.