Upko keluar Pakatan Harapan susulan Ewon letak jawatan menteri berhubung pertikaian 40% hasil Sabah

KUALA LUMPUR 11 Nov – Pertubuhan Progresif Kinabalu Bersatu (Upko) menarik diri daripada gabungan Pakatan Harapan (PH) pada Isnin, lima hari menjelang hari penamaan calon Pilihan Raya Negeri Sabah.

Setiausaha Agung Upko Datuk Nelson Angang berkata keputusan itu dibuat di tengah-tengah perbezaan dasar mengenai tafsiran dan pelaksanaan hak perlembagaan Sabah, terutamanya hak 40% hasil negeri.

Tindakan itu turut mencerminkan apa yang disifatkan parti itu sebagai "kurangnya autonomi untuk bab PH Sabah", walaupun jaminan berulang kali diberikan semasa perbincangan awal dalam kerajaan perpaduan.

Angang berkata, sepanjang empat tahun bersama PH, Upko secara konsisten meletakkan agenda Sabah Didahulukan sebagai teras rundingan manifesto pilihan raya PH dan dalam pentadbiran kerajaan perpaduan yang dipimpin Pengerusi PH Datuk Seri Anwar Ibrahim.

“Bagaimanapun, sepanjang tempoh ini, terdapat jurang yang berterusan dalam tafsiran, pandangan, dan pendirian antara Upko dan parti komponen nasional PH mengenai isu-isu utama — termasuk pelaksanaan hak 40% hasil Sabah, tuntutan satu pertiga kerusi parlimen untuk Sabah dan Sarawak, dan kegagalan melaksanakan autonomi pentadbiran untuk PH Sabah,” katanya dalam satu kenyataan pada Isnin.

Perletakan jawatan menteri

Keputusan itu dibuat beberapa jam selepas Presiden parti Upko Datuk Ewon Benedick menyerahkan surat perletakan jawatannya sebagai Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi.

Ewon meletak jawatan, sebagai protes terhadap pendirian Jabatan Peguam Negara (AGC) semasa prosiding semakan kehakiman berhubung hak 40% hasil Sabah, yang difailkan oleh Persatuan Undang-Undang Sabah (Sabah Law Society).

Seterusnya, Bernama melaporkan Anwar menyifatkan peletakan jawatan Ewon sebagai “terlalu awal”, dan berkata kerajaan persekutuan masih mengkaji hak 40% hasil Sabah sebelum memutuskan langkah seterusnya.

Perdana Menteri berkata, mesyuarat Kabinet khas akan diadakan pada Selasa (11 Nov), tambah Anwar, bagi membincangkan sama ada untuk merayu keputusan Mahkamah Tinggi Sabah berhak menerima 40% daripada hasil yang dikutip di negeri itu.

Upko kini memegang dua kerusi parlimen, iaitu Penampang, yang dipegang oleh Ewon sendiri, dan Tuaran, yang dipegang oleh Datuk Seri Panglima Wilfred Madius Tangau.

Keputusan parti itu untuk meninggalkan gabungan PH dicapai semasa mesyuarat khas Majlis Tertinggi Upko pada Isnin, kurang daripada tiga minggu sebelum Pilihan Raya Negeri Sabah.

Pilihan Raya Sabah

Suruhanjaya Pilihan Raya telah menetapkan hari mengundi pada 29 Nov, penamaan calon pada 15 Nov, dan undi awal pada 25 Nov untuk Pilihan Raya Negeri Sabah ke-17.

Dalam Pilihan Raya Negeri Sabah 2020, Upko bertanding 12 kerusi tetapi hanya memenangi satu, Kadamaian, melalui presidennya Datuk Ewon Benedick.

“Selepas empat tahun dalam Pakatan Harapan, dan sebagai tindak balas kepada seruan rakyat untuk perpaduan dalam kalangan parti berasaskan Sabah menjelang pilihan raya negeri yang akan datang, Majlis Tertinggi Upko telah memutuskan untuk menarik diri daripada PH berkuat kuasa serta-merta,” kata kenyataan itu.

Parti itu menambah keputusan itu akan dimaklumkan secara rasmi kepada pengerusi PH dan parti komponen gabungan lain.

Upko mengesahkan kedua-dua Ahli Parlimennya — Ewon dan Wilfred Madius Tangau — akan terus menjunjung titah Yang di-Pertuan Agong untuk mengekalkan kestabilan kerajaan persekutuan sehingga tamat penggal parlimen semasa.

Perselisihan dalam PH dan kehilangan autonomi Sabah

Tambahan pula, Upko berhujah, sungguhpun ia telah memainkan peranan aktif dalam aktiviti PH dan pembangunan manifesto, kepimpinannya bagi PH Sabah, yang disahkan melalui pemilihan dalaman, tidak pernah dirasmikan oleh Majlis Presiden PH kerana bantahan daripada PKR Sabah.

“Walaupun proses pemilihan ditadbir oleh ibu pejabat PH, Upko berdepan kritikan awam mengenai keputusannya,” jelas kenyataan itu.

“Seterusnya, presiden kami hanya dilantik sebagai ‘penyelaras’, manakala keputusan utama berkaitan pilihan raya dibuat oleh PKR, bercanggah dengan janji autonomi sebelum ini untuk PH Sabah.”

Parti itu menambah ia telah menilai semula hala tuju dan membuat kesimpulan "hanya parti berasaskan Sabah benar-benar memahami nadi, semangat, dan aspirasi rakyat Sabah," terutamanya mengenai Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) dan hak 40% hasil negeri.

Ia mengesahkan semula hak 40% Sabah “mesti dianggap berbeza daripada tanggungjawab kerajaan persekutuan di bawah Senarai Persekutuan” dan berjanji akan bekerjasama dengan parti politik berasaskan Sabah yang lain untuk lebih efektif mendesak pelaksanaan MA63 dan agenda "Sabah Didahulukan".

Upko juga berkata ia kekal komited untuk mengekalkan hubungan yang membina antara kerajaan persekutuan dan negeri, tetapi menegaskan kerjasama sedemikian "mesti berakar umbi dalam semangat, niat, dan pelaksanaan MA63". - DagangNews.com