Merapatkan jurang akademik dengan dunia ekonomi sebenar menerusi Penyelidikan Tindakan

Dalam ekonomi global yang berkembang pesat, Malaysia seperti negara-negara lain di dunia ini, tidak hanya menghadapi cabaran tetapi juga mempunyai peluang.

Sejajar dengan matlamat Malaysia meletakkan dirinya untuk menjadi negara berpendapatan tinggi, didorong oleh inovasi, negara perlu mencari jalan untuk merapatkan jurang antara penyelidikan akademik dan aplikasi dunia sebenar dengan lebih berkesan.

Satu kaedah yang berkesan tetapi kurang menonjol di institusi pengajian adalah dengan menggunakan penyelidikan tindakan.

Tidak seperti penyelidikan akademik tradisional yang selalunya terhad kepada jurnal, kajian tindakan adalah praktikal dan tertumpu pada menyelesaikan masalah sebenar dalam masa nyata. Ia memupuk kerjasama antara penyelidik dan pemain industri, menghasilkan dapatan yang nyata dan segera.

Memandangkan Malaysia melihat kepada ekonomi masa depannya, penyelidikan tindakan boleh muncul sebagai pemacu utama inovasi dan transformasi industri.

Enjin Perubahan melalui Penyelidikan Tindakan

Penyelidikan tindakan ialah proses penyertaan yang melibatkan keupayaan mengenal pasti masalah, merancang penyelesaian, mengambil tindakan, dan kemudian merenung keputusan untuk memperhalusi pendekatan.

Ia berulang dan dinamik untuk menghasilkan peningkatan hasil dan kualiti, yang mana ini menjadi lebih penting dalam industri yang tidak menentu dan bergerak dengan pantas dewasa ini.

Dalam konteks Malaysia, kaedah ini mempunyai potensi yang sangat besar. Ia boleh menghubungkan institusi akademik secara lebih langsung dengan PKS, syarikat dan agensi kerajaan untuk mencipta penyelesaian bersama yang disesuaikan dengan keperluan.

Pendekatan ini sejajar dengan agenda nasional untuk mempromosikan penyelidikan, khususnya di bawah Rancangan Malaysia Ke-12, yang menekankan pertumbuhan mampan, kemajuan ekonomi digital dan kerjasama industri-akademik.

Transformasi melalui Kerjasama

Salah satu kekuatan teras penyelidikan tindakan ialah penekanannya pada kerjasama. Universiti bukan lagi menara gading; mereka menjadi pemangkin kepada perubahan dalam ekosistem.

Melalui penyelidikan tindakan, ahli akademik bekerjasama dengan pengamal untuk menangani pelbagai isu-isu praktikal termasuklah daripada ketidakcekapan rantaian industri, transformasi digital, pembangunan tenaga kerja dan penglibatan pelanggan.

Sebagai contoh, dalam sektor pembuatan, kajian tindakan boleh digunakan untuk menambah baik proses pengeluaran tanpa lemak, mengurangkan pembaziran dan melatih pekerja dalam masa nyata.

Dalam sektor perkhidmatan, perniagaan boleh mendapat manfaat daripada pendekatan penyelidikan tindakan dengan menganalisis data perkhidmatan pelanggan, melatih kakitangan barisan hadapan dan mereka bentuk semula penyampaian perkhidmatan untuk meningkatkan kepuasan pelanggan.

Intervensi ini bukan sahaja menjimatkan kos tetapi juga kesannya dapat dilihat secara serta-merta. Aplikasi nyata bersama teori dalam projek melalui kajian tindakan ini pastinya akan dapat membantu perniagaan untuk menyesuaikan diri dengan lebih pantas dan berinovasi dengan lebih yakin.

Kesan Ekonomi

Pada skala makro, faedah ekonomi daripada penyelidikan tindakan boleh menjadi amat ketara. Apabila perniagaan berinovasi dengan lebih cekap, mereka menjadi lebih berdaya saing—di peringkat tempatan dan antarabangsa. Ini dapat memacu penciptaan pekerjaan, meningkatkan eksport, dan meningkatkan daya tahan ekonomi negara.

Malaysia, dengan rangkaian universiti awam yang kukuh dan sektor PKS yang bertenaga, berada pada kedudukan yang ideal untuk meningkatkan amalan penyelidikan tindakan. Dengan memasukkan pendekatan ini dalam dasar pendidikan tinggi dan industri, negara boleh merangsang gelombang baharu pertumbuhan yang dipacu inovasi.

Badan kerajaan seperti Perbadanan Ekonomi Digital Malaysia (MDEC) dan Perbadanan Perusahaan Kecil dan Sederhana (SME Corp) boleh memainkan peranan penting dalam mempromosikan penyelidikan tindakan sebagai mekanisme untuk inovasi dan peningkatan produktiviti.

Tambahan pula, inisiatif seperti dasar negara melalui Industri 4.0 boleh dipercepatkan apabila digandingkan dengan projek penyelidikan tindakan yang disasarkan.

Potensi Penyelidikan Tindakan 

Sebuah institusi pengajian tinggi di Malaysia yang telah menerajui bidang ini ialah Sekolah Perniagaan Antarabangsa Azman Hashim (AHIBS) di Universiti Teknologi Malaysia (UTM). AHIBS telah menyepadukan penyelidikan tindakan ke dalam kurikulum pasca siswazahnya.

Setiap pelajar di AHIBS mesti menjalankan "Projek Penyelidikan Tindakan" sebagai komponen teras pengajian mereka. Pelajar bukan menjalankan kajian kes secara hipotetikal, tetapi ia adalah penglibatan sebenar dengan syarikat.

Di dalam kajian tindakan, pelajar perlu bekerjasama dengan rakan kongsi industri untuk mengenal pasti cabaran operasi atau strategik, kemudian menggunakan teori pengurusan dan alatan untuk mencipta penyelesaian bersama.

Proses ini tidak hanya menyokong penambahbaikan akademik tetapi juga organisasi yang terlibat.

Sebagai contoh, satu kes yang melibatkan pengeluar kasut yang menghadapi cabaran dalam pengurusan logistik dan inventori.

Dengan kerjasama, pelajar, pensyarah dan syarikat melalui kajian tindakan, hasilnya syarikat meraih peningkatan 10% dalam aspek kecekapan pengeluaran dan pengurangan masa penghantaran.

Melalui projek-projek seumpama ini, pelajar mendapat pendedahan industri yang tidak ternilai, syarikat menerima sokongan dan khidmat professional yang kebiasaannya terdiri daripada ahli akademik yang berpengalaman, dan ahli akademik juga dapat menghasilkan penyelidikan dengan kesan secara langsung kepada masyarakat. 

Potensi kajian tindakan di Malaysia sangat luas. Dalam ekonomi digital, penyelidikan tindakan boleh digunakan untuk meneroka model fintech baharu, menguji strategi pemasaran digital atau meningkatkan amalan keselamatan siber.

Dalam pendidikan, ia boleh membantu mereka bentuk semula kurikulum untuk memenuhi keperluan industri dengan lebih baik.

Dalam penjagaan kesihatan, ia boleh mengoptimumkan laluan penjagaan pesakit dan peruntukan sumber. Peluang melalui kajian tindakan ini tidak berkesudahan jika terdapat sokongan daripada institusi, kesediaan industri dan persekitaran dasar yang menggalakkan percubaan dan dialog merentas sektor.

Pacu Transformatif Ekonomi

Penyelidikan tindakan dapat menawarkan laluan ke hadapan yang kolaboratif, inovatif dan responsif kepada cabaran unik yang dihadapi bagi sesebuah organisasi.

Dengan strategi yang betul, ia akan dapat memacu pertumbuhan ekonomi yang mampan.

Secara amnya, model penyelidikan tindakan ini dapat memacu kesan transformatif ekonomi secara ketara jika dapat dijalankan di skala yang lebih besar. - DagangNews.com

Profesor Madya Dr. Nazimah Hussin adalah pensyarah di AHIBS UTM dan telah berkhidmat sebagai Pengarah Pentadbiran Perniagaan. Beliau mengetuai program-program akademik di AHIBS daripada tahun 2018 sehingga 2021, di mana transformasi program akademik pasca siswazah berasaskan penyelidikan tindakan dilakukan. Terkenal dengan sumbangannya, beliau telah dijemput untuk berkongsi pengalaman beliau, yang terbaru adalah pembentangannya bertajuk "Penyelidikan Tindakan sebagai Pemangkin untuk Kelestarian Kewangan" di Hangzhou, China pada 23 Mei 2025.