Lebih Ramai Wanita Jadi Pemandu, Landskap E-Hailing Malaysia Berubah Pesat

Sektor e-hailing di Malaysia sering dilihat dari sudut kemudahan dan teknologi. Namun, satu daripada perubahan paling penting sebenarnya bersifat kemanusiaan: peningkatan kehadiran wanita sebagai pemandu, dan bagaimana ia mengubah isi rumah, komuniti serta keseluruhan ekosistem mobiliti.

Apabila semakin ramai wanita menyertai segmen yang sebelum ini didominasi lelaki, mereka bukan sekadar menambah bilangan pemandu.

Penyertaan ini berpotensi membentuk semula jangkaan terhadap keselamatan, standard perkhidmatan, corak kerja dan struktur sokongan yang perlu dibangunkan bagi memastikan industri ini kekal mampan.

Penyertaan wanita dalam pasaran buruh semakin meningkat

Perubahan ini berlaku dalam konteks pasaran buruh yang aktif tetapi semakin ketat.

Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) melaporkan kadar penyertaan tenaga buruh wanita mencecah rekod 56.6% pada suku keempat 2025, manakala kadar pengangguran Malaysia berada pada 2.9% dalam tempoh sama.

Dalam pasaran di mana penyertaan tenaga kerja amat penting, persoalan strategik bukan lagi sama ada wanita menyumbang kepada ekonomi—kerana mereka sentiasa melakukannya—tetapi sama ada sektor ini direka untuk mengurangkan halangan yang secara tidak seimbang mengehadkan keupayaan wanita untuk menyertai secara konsisten dalam jangka panjang.

Wanita sememangnya memainkan peranan besar dalam ekonomi Malaysia, sama ada secara formal mahupun tidak formal.

Persoalan lebih mendesak kini ialah bagaimana model pekerjaan mampu menterjemahkan penyertaan kepada kelangsungan: sama ada pendapatan cukup stabil untuk dirancang, sama ada sistem keselamatan dan sokongan mampu memberi keyakinan, serta sama ada wujud laluan untuk membina keupayaan dari semasa ke semasa.

Fleksibiliti memang bernilai, tetapi impak sebenar hanya tercapai apabila ia disokong oleh struktur yang menjadikan penyertaan itu mampan.

E-hailing sebagai laluan pendapatan fleksibel dan mampan

E-hailing merupakan satu daripada laluan kerana ia menawarkan autonomi masa. Namun, fleksibiliti tidak seharusnya disamakan dengan ketidakformalan.

Ramai wanita memilih pekerjaan ini secara sedar, dengan menimbang potensi pendapatan, kebebasan serta keupayaan untuk kekal aktif secara ekonomi tanpa terikat dengan jadual kerja yang kaku dan mungkin tidak serasi dengan tanggungjawab keluarga.

Apabila model ini berfungsi dengan baik, ia mampu mengukuhkan daya tahan isi rumah, terutamanya dalam keadaan di mana ramai keluarga bergantung kepada lebih daripada satu sumber pendapatan.

Kesan ini juga boleh diukur. Berdasarkan statistik inDrive, pemandu wanita menyumbang lebih 1 juta perjalanan pada tahun 2025.

Dalam industri yang masih didominasi lelaki, wanita kini merangkumi hampir 10% daripada keseluruhan ekosistem inDrive Malaysia. Angka ini menunjukkan daya maju komersial, bukan sekadar penyertaan.

Ia membuktikan bahawa apabila keadaan sesuai, wanita mampu meningkatkan aktiviti dan pendapatan secara signifikan, sekali gus mengukuhkan peranan e-hailing sebagai sumber pendapatan yang berdaya saing.

Struktur platform dan keadilan pendapatan

Sebahagian daripada peluang ini turut dipengaruhi oleh cara platform seperti inDrive menyusun model pemandu mereka, termasuk menawarkan kadar komisen antara yang terendah di dunia.

Pendekatan yang menekankan ketelusan harga dan amalan komisen yang adil mampu memberi perbezaan ketara kepada pemandu dalam mengekalkan bahagian pendapatan yang lebih besar.

Bagi wanita yang mengimbangi pelbagai tanggungjawab, struktur seperti ini membantu menjadikan penyertaan dalam ekonomi gig lebih berdaya tahan dari semasa ke semasa.

Persepsi keselamatan dan jangkaan penumpang berubah

Peranan wanita yang semakin berkembang dalam e-hailing turut mempengaruhi jangkaan penumpang. Faktor keselamatan telah lama membentuk cara wanita bergerak di bandar, khususnya ketika bersendirian atau pada waktu malam.

Apabila pemandu wanita semakin ketara, keyakinan sesetengah penumpang turut meningkat, manakala jangkaan terhadap profesionalisme, komunikasi dan tingkah laku juga semakin tinggi.

Ini bukan bermaksud wanita secara semula jadi pemandu yang lebih baik, tetapi sektor yang lebih inklusif dari segi jantina meletakkan tekanan lebih besar kepada industri untuk mengambil serius aspek keselamatan, akauntabiliti dan pengalaman pengguna.

Ke arah ekosistem keselamatan yang lebih menyeluruh

Justeru, langkah seterusnya bagi industri adalah mematangkan perbincangan mengenai keselamatan—daripada ciri terpencil kepada ekosistem menyeluruh.

Walaupun alat seperti perkongsian perjalanan masa nyata dan butang SOS dalam aplikasi yang menghubungkan pengguna kepada bantuan kecemasan menambah lapisan perlindungan penting, keselamatan tidak bermula ketika perjalanan bermula.

Ia bermula di lokasi pemandu menunggu tempahan, reka bentuk titik pengambilan, cara pertikaian diuruskan, serta kepantasan bantuan apabila timbul rasa tidak selamat.

Bagi penumpang, bahagian awal dan akhir perjalanan sering kali sama penting dengan perjalanan itu sendiri.

Maka, pembinaan kepercayaan memerlukan penyelarasan antara platform, pengawal selia, agensi penguatkuasaan dan perancang bandar, di samping tindakan tegas terhadap salah laku.

Inklusiviti sebagai asas masa depan industri

Jika penyertaan wanita ingin dikekalkan, inklusiviti perlu dianggap sebagai infrastruktur: model yang mengutamakan struktur pendapatan telus dan komisen adil, penyelesaian pertikaian yang konsisten, pembangunan keupayaan yang praktikal, norma operasi yang lebih selamat serta perwakilan dalam perbincangan yang membentuk standard industri.

Ganjaran akhirnya ialah sistem mobiliti yang bukan sahaja digunakan secara meluas, tetapi juga dipercayai sepenuhnya—dan wanita merupakan kunci utama untuk mencapainya. - DagangNews.com