Dasar baharu IPT Awam jana duit sendiri, cetus persaingan besar terhadap kolej swasta

Perubahan dasar kerajaan dan inisiatif universiti awam (IPTA) untuk menjana pendapatan sendiri telah mencetuskan persaingan baharu dengan institusi pengajian tinggi swasta (IPTS).

Langkah IPTA menawarkan tempat tanpa subsidi kepada pelajar berkelayakan lebih rendah (berbanding pelajar merit yang menikmati subsidi penuh) memberi implikasi besar kepada landskap perniagaan pendidikan.

Tulisan rencana ini mengupas bagaimana fenomena ini menjejaskan IPTS, disertai contoh syarikat pendidikan tersenarai dan yang telah dinyahsenarai, serta faktor daya tahan beberapa IPTS yang disokong perniagaan konglomerat.

Kemasukan Tanpa Subsidi di Universiti Awam

Beberapa tahun kebelakangan ini, universiti awam telah membuka saluran kemasukan “komersial” tanpa subsidi sebagai pelengkap kepada saluran arus perdana.

Melalui saluran perdana, pelajar diterima masuk berasaskan merit melalui sistem UPU dan yuran pengajian disubsidi kerajaan.

Sebaliknya, saluran komersial membolehkan pelajar yang tidak mendapat tempat melalui UPU (kerana persaingan merit) ditawarkan tempat dengan yuran penuh tanpa subsidi.

Saluran komersial ini menyasarkan pelajar daripada keluarga berpendapatan tinggi (T20) serta pelajar antarabangsa, manakala saluran perdana terus memberi keutamaan kepada pelajar kategori B40 yang layak.

Menurut Jawatankuasa Naib Canselor/Rektor UA (JKNCRUA), pendekatan dua saluran ini dilaksanakan tanpa menjejaskan kuota asal pelajar melalui UPU.

Pihak universiti juga menegaskan bahawa kriteria minimum akademik tetap dipatuhi, cuma pelajar saluran komersial tidak perlu bersaing mengikut merit tersenarai yang lebih tinggi.

Sebagai balasan, pelajar saluran komersial dikenakan yuran pengajian penuh yang lebih tinggi tanpa subsidi kerajaan bertujuan untuk menjana pendapatan universiti di tengah cabaran pembiayaan awam yang terhad.

Langkah IPTA menjana dana sendiri melalui “sayap swasta” ini membawa implikasi langsung kepada IPTS.

Pelajar yang dahulunya terpaksa ke IPTS kerana terlepas peluang IPTA kini mempunyai opsyen baharu untuk tetap belajar di IPTA dengan membayar yuran penuh. Situasi ini menambah persaingan dalam menarik pelajar, terutamanya pelajar kelompok T20.

Bagi sesetengah program pengajian popular yang tempat di IPTA terhad (seperti perubatan, kejuruteraan, undang-undang), saluran komersial IPTA ibarat “injap pelepas”: ia menyerap sebahagian permintaan yang sebelum ini dikendalikan IPTS.

Oleh itu, sebahagian pasaran pelajar berbayar telah beralih semula ke IPTA, meninggalkan IPTS berebut kumpulan pelajar yang selebihnya.

Impak Terhadap Pengambilan Pelajar IPTS

Kehadiran saluran komersial IPTA memperhebat persaingan di kalangan IPTS. Malaysia mempunyai 416 IPTS pada 2022, satu jumlah yang besar berbanding populasi negara.

Malah, bilangannya menurun daripada 435 IPTS pada 2021 – menunjukkan trend penyusutan apabila kolej swasta kecil ditutup atau bergabung.

Data Kementerian Pendidikan Tinggi turut menunjukkan kemasukan pelajar baharu ke IPTS merosot secara beransur: 202,949 pelajar baharu pada 2018 susut kepada 164,760 pada 2021, dan hanya naik sedikit kepada 171,889 pada 2022.

Fenomena ini sebahagiannya dipengaruhi oleh pandemik COVID-19 yang menghalang kemasukan pelajar asing dan menyebabkan sesetengah pelajar menangguhkan pengajian. Namun, persaingan dengan IPTA dan jumlah institusi yang banyak turut menjadi faktor jangka panjang.

Beban kos operasi IPTS yang tinggi (tenaga pengajar, fasiliti) menjadikan kelangsungan kewangan bergantung kepada yuran pelajar. Apabila pendaftaran pelajar menyusut, aliran tunai juga terjejas.

Walaupun unjuran 2020 itu dipacu keadaan pandemik, ia menggambarkan kerentanan sektor IPTS apabila berlaku kemerosotan terhadap enrolmen. IPTS bertaraf kolej paling terkesan – jumlah kolej swasta merosot daripada 335 (2021) kepada 316 (2022), menandakan sebilangan institusi kecil tidak mampu bersaing dan terpaksa keluar pasaran.

Selain itu, polisi kerajaan tentang pembiayaan pendidikan turut mempengaruhi pilihan pelajar.

Contohnya, penurunan had pinjaman Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional (PTPTN) pada 2011 (dari RM60,000 ke RM45,000 bagi diploma) memberi tamparan hebat kepada IPTS yang yuran tinggi.

Syarikat seperti Masterskill Education Group Berhad – yang suatu ketika dahulu tersenarai di Bursa dan terkenal dalam latihan kejururawatan – mula mengalami kemerosotan pelajar apabila PTPTN mengurangkan pinjaman dan syarat kemasukan program diperketat.

Malah, 95% pelajar Masterskill bergantung kepada pinjaman PTPTN; pengurangan pinjaman dan kadar kelulusan yang lebih sukar menyebabkan enrolmen menjunam hingga syarikat itu mencatat kerugian pada 2011.

Langkah kerajaan menaikkan syarat minimum SPM (daripada 3 kredit ke 5 kredit) untuk kursus diplomanya demi kualiti, turut mengecilkan lagi kolam pelajar layak. Ini menunjukkan betapa sensitifnya perniagaan pendidikan swasta terhadap dasar pembiayaan dan kawal selia kerajaan.

Syarikat Pendidikan Tersenarai: Prestasi & Cabaran

Hanya segelintir syarikat berkaitan pendidikan tinggi yang tersenarai di Bursa Malaysia. Ketika ini, hanya dua pemain utama sektor pendidikan tinggi swasta yang disenaraikan: SEG International Bhd (SEGi) dan Cyberjaya Education Group Bhd (CEGB). SEGi (pengendali SEGi University & Colleges) menghadapi trend penurunan enrolmen; pelajarnya berkurang daripada 20,000 (2018) kepada 16,000 (2022).

Berbeza dengan SEGi, CEGB (yang memiliki University of Cyberjaya, dahulunya Cyberjaya University College of Medical Sciences (CUCMS)) menunjukkan pertumbuhan dalam nisbah pelajarnya – meningkat daripada 2,597 pelajar (2018) kepada 3,939 (Jun 2022).

Peningkatan ini mungkin didorong oleh tumpuan institusi tersebut dalam bidang sains kesihatan dan perubatan, yang masih mendapat permintaan tinggi walaupun persaingan meningkat.

Kedua-dua SEGi dan CEGB terus berinovasi – contohnya, SEGi telah mengambil alih beberapa sekolah rendah/menengah swasta untuk meluaskan segmen perniagaan. Langkah diversifikasi ini bertujuan mengurangkan kebergantungan kepada pasaran pengajian tinggi tradisional.

Sementara dua syarikat ini kekal tersenarai, beberapa nama besar pendidikan telah pun dinyahsenarai daripada Bursa akibat pengambilalihan atau penswastaan.

HELP International Corporation Bhd, pemilik HELP University, pernah disenaraikan pada 2007 tetapi dinyahsenarai pada Januari 2014 selepas pengambilalihan. INTI Universal Holdings Bhd, antara perintis IPTS, juga telah melalui nasib serupa – diambil alih oleh gergasi rangkaian pendidikan global. KDU University College juga sebahagian besarnya dijual kepada University of Wollongong (Australia).

Daya Tahan IPTS yang Disokong Konglomerat

Meskipun banyak IPTS terkesan dengan persaingan dan turun naik pasaran, sesetengah institusi swasta lebih berdaya tahan kerana sokongan kukuh daripada perniagaan induk atau konglomerat.

Contoh utama ialah Sunway University, yang dimiliki oleh Sunway Group. Terletak di bandar terancang Sunway City dan dimiliki serta diuruskan oleh Jeffrey Cheah Foundation, sebuah entiti sosial berfokus pendidikan yang ditubuhkan oleh pengasas Sunway.

Melalui model not-for-profit, semua lebihan operasi Sunway Education Group disalur kembali untuk biasiswa, geran penyelidikan dan pembangunan fakulti. Struktur ini menjadikan Sunway University lebih kebal daripada tekanan komersial, kerana sokongan kewangan yayasan serta sinergi dengan ekosistem Sunway.

Satu lagi contoh ialah KPJ Healthcare University College (KPJUC). Institusi ini dimiliki sepenuhnya oleh KPJ Healthcare Berhad, rangkaian hospital swasta terkemuka milik Johor Corporation yang tersenarai di Bursa Malaysia.

Sebagai anak syarikat dalam kumpulan perkhidmatan kesihatan, KPJUC menikmati kelebihan sinergi yang jelas – para pelajar bidang kejururawatan, farmasi, fisioterapi dan lain-lain di KPJUC berpeluang diserap terus ke hospital-hospital KPJ di seluruh negara setelah tamat pengajian. Semasa ketidaktentuan pasaran pendidikan, KPJUC disokong oleh kewangan dan kepakaran induknya.

Selain Sunway dan KPJ, terdapat beberapa IPTS lain yang turut bernaung di bawah syarikat besar atau GLC, memberikan mereka kelebihan daya tahan. Contohnya, Universiti Teknologi Petronas (UTP) dimiliki oleh Petronas, syarikat minyak nasional yang pastinya mampu menyokong keperluan dana universiti. Universiti Tenaga Nasional (UNITEN) pula disokong Tenaga Nasional Berhad, syarikat utiliti gergasi negara.

Pengaruh Dasar Kerajaan dan Perubahan Landskap

Dasar kerajaan berperanan besar dalam membentuk landskap pendidikan tinggi Malaysia sejak dahulu. Sejak liberalisasi pendidikan tinggi melalui Akta IPTS 1996, sektor swasta berkembang pesat mengisi permintaan yang tidak tertampung di IPTA.

Kerajaan juga menyediakan mekanisme bantuan kewangan seperti PTPTN yang memacu pertumbuhan IPTS sepanjang dua dekad lepas. Namun, kebelakangan ini pendekatan kerajaan semakin seimbang antara menyokong IPTA dan IPTS sebagai rakan dalam ekosistem.

Langkah membenarkan IPTA menjana pendapatan sendiri – termasuk melalui saluran kemasukan tanpa subsidi – menunjukkan tumpuan kerajaan untuk meningkatkan keberhasilan IPTA di tengah kekangan bajet. Meskipun begitu, implikasi tidak langsung adalah pertindihan peranan dengan IPTS.

Ini menuntut kerajaan berhati-hati supaya polisi tidak menyebabkan kerugian IPTS berkualiti, kerana IPTS juga penyumbang penting ekonomi (menjana RM31.5 bilion setahun melalui yuran dan perbelanjaan pelajar sebelum pandemik).

Polisi PTPTN yang lebih berhati-hati (seperti yang menjejaskan Masterskill tadi) kini menjadi penentu penting. IPTS yang berjaya menarik lebih ramai pelajar asing dapat mengimbangi kekurangan pelajar tempatan, apatah lagi pelajar antarabangsa biasanya membayar yuran lebih tinggi.

Dalam menghadapi realiti baharu ini, kedua-dua IPTA dan IPTS perlu mencari keseimbangan dan kolaborasi. Di bawah rangka kerja Malaysia MADANI, kerajaan merombak dasar pendidikan tinggi termasuk memperkukuh kelestarian kewangan bagi IPTA dan IPTS.

Kian kompleks

Landskap pendidikan tinggi dan perniagaan di Malaysia kian kompleks dengan hadirnya persaingan rentas sektor awam-swasta.

IPTA kini bukan lagi institusi berasaskan dana awam semata-mata, sebaliknya mula bertindak secara lebih komersial dalam had tertentu.

Sementara itu, IPTS perlu berinovasi dan menambah nilai – sama ada melalui niche program khusus, kerjasama industri, pendigitalan pembelajaran, atau sokongan daripada pelabur kukuh. - DagangNews.com

Dr Noorazrul Yahya merupakan Profesor Madya di Fakulti Sains Kesihatan, Universiti Kebangsaan Malaysia