Di mana boleh dapatkan maklumat tepat mengenai Kewangan Islam?

Penulis diminta untuk menerangkan panduan lengkap kepada orang awam, di mana mereka dapat mencari maklumat yang tepat, lengkap dan boleh dipercayai tentang kewangan Islam. 

Kewangan Islam semakin menjadi pilihan rakyat Malaysia, sama ada untuk urusan perbankan, pelaburan, atau pengurusan harta.

Namun, ramai yang keliru: di mana sumber maklumat yang sahih dan boleh dipercayai tentang produk dan perkhidmatan kewangan Islam? Dalam artikel ini penulis cuba memberikan panduan kepada orang ramai.

Untuk Maklumat Rasmi & Polisi:

Rujuk Bank Negara Malaysia (BNM) dan Suruhanjaya Sekuriti (SC). Bank Negara Malaysia (BNM) ialah pihak berkuasa utama yang mengawal selia kewangan Islam di Malaysia. Laman web BNM menyediakan garis panduan lengkap tentang produk perbankan Islam, dasar monetari, dan perlindungan pengguna. 

Contohnya, jika orang ramai ingin tahu tentang produk Sukuk atau kriteria patuh Syariah, layari bahagian Islamic Finance di www.bnm.gov.my

Suruhanjaya Sekuriti (SC) pula mengawal pasaran modal Islam. Jika orang ramai berminat melabur dalam dana patuh Syariah atau memahami mekanisme Sukuk, layari www.sc.com.my. SC juga menyenaraikan semua dana Islam yang diluluskan, termasuk prestasi dan risiko.

Rujukan Antarabangsa: 

Malaysia International Islamic Financial Centre (MIFC) ialah pusat kewangan Islam global yang beribu pejabat di Malaysia. Mereka menyediakan data terkini tentang tren global, peluang pelaburan Islam, dan perbandingan produk antara negara. 

Laman web www.mifc.com sesuai untuk usahawan atau pelabur yang ingin memahami potensi kewangan Islam di peringkat antarabangsa.

Piawaian Perakaunan & Prinsip Syariah: 

MASB, IFSB, dan AAOIFI. Malaysian Accounting Standard Board (MASB): Merangka piawaian perakaunan untuk transaksi Islam seperti Mudarabah dan Musharakah. Islamic Financial Services Board (IFSB): Menetapkan garis panduan global untuk kestabilan kewangan Islam. 

Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI): Menyediakan standard operasi untuk produk seperti Takaful dan Sukuk. Laporan mereka boleh diakses secara percuma melalui laman web rasmi.

Perbankan Islam & Takaful:

AIBIM, MTA, dan BIMB. Persatuan Bank-Bank Islam Malaysia (AIBIM): Wakil semua bank Islam di Malaysia. Laman mereka (www.aibim.com) menjelaskan perbezaan antara produk konvensional dan Islam.

Persatuan Takaful Malaysia (MTA): Menyediakan senarai syarikat takaful berlesen dan manfaat produk seperti Takaful Keluarga. Bank Islam Malaysia Berhad (BIMB): Contoh bank Islam terkemuka yang menawarkan khidmat nasihat percuma.

Pendidikan & Latihan: 

INCEIF, UIAM, CIIF dan IBFIM. International Centre for Education in Islamic Finance (INCEIF): Universiti khusus kewangan Islam yang menawarkan program pascasiswazah. Mereka juga ada kursus pendek untuk orang awam.

Institut Antarabangsa Pemikiran dan Tamadun Islam (ISTAC-UIAM): Fokus pada kajian prinsip Syariah dalam kewangan. Islamic Finance Institute of Malaysia (IIiBF): Menyediakan latihan sijil seperti The Certified Islamic Banker (CeIB). IBFIM pula menyediakan program latihan berstruktur ilmu asas kewangan Islam, Associate Qualification in Islamic Finance (AQIF).

Sokongan Usahawan & Pembangunan Ekonomi: 

YaPEIM dan AIM. Yayasan Pembangunan Ekonomi Islam Malaysia (YaPEIM): Menyokong usahawan Islam melalui pinjaman mikro tanpa faedah (Qard). Amanah Ikhtiar Malaysia (AIM): Menyediakan pembiayaan mikro untuk keluarga berpendapatan rendah.

Wakaf & Dana Sosial: 

Yayasan Waqaf Malaysia dan Sadaqah House. Yayasan Waqaf Malaysia: Menguruskan harta wakaf untuk manfaat masyarakat, seperti wakaf pendidikan dan kesihatan. Sadaqah House (BIMB): Platform derma digital untuk projek kebajikan seperti pembinaan masjid atau bantuan bencana.

Rujukan Shariah:

Penasihat Syariah Berdaftar seperti ASAS, ARIF dan ISRA. Association of Shariah Advisors in Islamic Finance (ASAS): Senarai penasihat Syariah berdaftar yang boleh dirujuk untuk isu hukum. International Shariah Research Academy for Islamic Finance (ISRA): Menyediakan kajian mendalam tentang aplikasi fiqh dalam kewangan.

Association of Seniors in Islamic Finance (ARIF):  Laman Web: www.arifs.com.my
Peranan: ARIF menghimpunkan pakar-pakar kewangan Islam yang berpengalaman luas (15+ tahun) dalam pelbagai bidang seperti perbankan, takaful, dan pasaran modal. Mereka menawarkan khidmat nasihat praktikal berdasarkan pengalaman sebenar, bukan hanya teori. 

Bila Perlu Dirujuk? Jika orang ramai menghadapi isu rumit seperti penyusunan produk Islam yang kompleks (contoh: Sukuk berstruktur).  Jika memerlukan mentor berpengalaman untuk latihan atau program pembangunan profesional. Dengan adanya ARIF, orang ramai dan institusi kini boleh merujuk gabungan sumber teori (ASAS, ISRA) dan praktikal (ARIF) untuk menyelesaikan isu kewangan Islam secara holistik.

Institusi Pengajian Tinggi: 

USIM, UM, UKM, dan UUM. Universiti seperti USIM, UM, UKM, dan UUM menawarkan program Ijazah Kedoktoran, sarjana, sarjana muda dan diploma kewangan Islam. UIAM juga terkenal dengan pusat pengajian Islamnya. Ramai antara pakar-pakar kewangan Islam dalam dan luar negara dididik dari UIAM.

Apa Perlu Orang Ramai Lakukan Jika Masih Keliru?

Pastikan institusi atau individu yang anda rujuk berdaftar dengan  BNM atau  SC. Contohnya, bank Islam dan syarikat takaful mesti mempunyai lesen daripada BNM, manakala pengurus dana patuh Syariah perlu mendapat kelulusan SC.

Laman web rasmi kedua-dua institusi ini menyediakan senarai entiti berlesen yang boleh disemak secara percuma. Menurut BNM, hanya 16 bank Islam dan 14 syarikat takaful beroperasi secara sah di Malaysia setakat 2023.

Gunakan portal seperti iMoney (http://www.imoney.my) atau CompareHero untuk membandingkan ciri dan kadar produk kewangan Islam (contoh: pembiayaan perumahan, akaun simpanan). Portal ini menyenaraikan maklumat terkini tentang kelebihan produk, syarat kelayakan, dan pematuhan Syariah.

Kajian oleh SC pada 2022 menunjukkan 68% pengguna membuat keputusan lebih yakin selepas membandingkan produk melalui platform digital.

Bank dan institusi kewangan Islam seperti Bank Islam, Maybank Islamic, Bank Rakyat, dan CIMB Islamic kerap menganjurkan webinar percuma tentang topik seperti pelaburan Sukuk, perancangan harta, atau pengurusan zakat.

Contohnya, Maybank Islamic menyediakan siri "Islamic Finance 101" yang dihadiri lebih 5,000 peserta pada 2023. Seminar ini bukan sahaja memberi ilmu, tetapi juga peluang untuk berinteraksi secara langsung dengan pakar.

Menurut laporan Majlis Penasihat Syariah BNM, 12% produk yang diiklankan (yang menggunakan nama institusi kewangan) sebagai "patuh Syariah" antara 2020-2023 didapati tidak memenuhi kriteria pematuhian Syariah.

Oleh itu, sentiasa rujuk sumber rasmi (BNM, SC) atau hubungi Pusat Bantuan Kewangan Islam (BNMTELELINK 1-300-88-5465) sebelum membuat sebarang komitmen. Langkah ini mengurangkan risiko tertipu atau terlibat dengan skim haram yang menyalahgunakan nama kewangan Islam. - DagangNews.com

Dr Razli Ramli merupakan Pensyarah Kanan, Sekolah Perniagaan Antarabangsa Azman Hashim (AHIBS) Universiti Teknologi Malaysia dan juga Felo Adjung Institut Perbankan dan Kewangan Islam (IIiBF) di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia.