Sarawak kemuka petisyen di Mahkamah Persekutuan cabar 3 undang-undang petroleum negara

KUALA LUMPUR 24 Feb - Kerajaan Sarawak memfailkan satu petisyen di Mahkamah Persekutuan bagi menentukan kesahan dari segi perlembagaan serta pemakaian berterusan tiga undang-undang utama Persekutuan yang mengawal selia penerokaan, pengeluaran dan pengurusan sumber petroleum di Malaysia.

Tiga undang-undang yang dinamakan dalam petisyen itu ialah Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA), Akta Pelantar Benua 1966 dan Akta Perlombongan Petroleum 1966.

Dalam satu kenyataan oleh Pejabat Premier Sarawak, kerajaan negeri berkata undang-undang Persekutuan berkenaan telah mencabuli dan mengehadkan hak Sarawak terhadap sumber aslinya, khususnya minyak dan gas, yang terletak di dasar laut Pelantar Benua.

Hak kedaulatan terhadap sumber petroleum dalam sempadan Sarawak “telah terletak hak pada Hari Malaysia oleh kerajaan British, kepada Sarawak dan bukannya kepada Persekutuan atau kerajaan Persekutuan”, seperti yang diperuntukkan di bawah Perjanjian Malaysia 1963 serta instrumen lampirannya, menurut kerajaan negeri.

Kerajaan negeri turut merujuk kepada Perkara 2(c), Senarai Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan, yang memperuntukkan kuasa perundangan kepada Dewan Undangan Negeri Sarawak untuk mengawal selia pelaksanaan hak petroleum tersebut melalui pajakan perlombongan, sijil dan lesen pencarian gali.

Menurut kerajaan negeri, kedua-dua Akta Pelantar Benua 1966 dan Akta Perlombongan Petroleum 1966 pada asalnya hanya terpakai kepada negeri-negeri di Tanah Melayu, dan telah diperluaskan kepada Sarawak semasa tempoh Darurat pasca-1969.

Darurat tersebut telah dibatalkan pada Disember 2011, dan kerajaan negeri menegaskan bahawa kedua-dua undang-undang itu sepatutnya “tidak lagi terpakai kepada Sarawak” menjelang Jun 2012 berdasarkan Perkara 150(7) Perlembagaan Persekutuan.

Petisyen itu difailkan susulan permohonan Petroliam Nasional Bhd (PETRONAS) pada 10 Januari lalu yang memohon kebenaran Mahkamah Persekutuan untuk mendapatkan penentuan kehakiman berhubung kedudukan undang-undang operasi petroleumnya di Sarawak, susulan ketidakpastian yang timbul akibat percanggahan antara undang-undang Persekutuan dan negeri.

Permohonan asal syarikat minyak nasional itu bertujuan memperjelaskan interaksi antara PDA dan Ordinan Pengagihan Gas Sarawak 2016 (DGO), susulan pertikaian berpanjangan dengan Petroleum Sarawak Bhd (Petros) milik kerajaan negeri berhubung pengawasan kawal selia, pelesenan dan pengaturan bekalan gas.

PETRONAS dalam kenyataannya pada 12 Januari berkata rujukan itu “bukan bertujuan mencabar aspirasi pembangunan Sarawak atau menghalang peranan Petros dalam sektor tenaga negeri”.

Sebaliknya, ia bertujuan memastikan syarikat itu terus beroperasi dengan pematuhan penuh terhadap undang-undang yang terpakai serta amalan tadbir urus yang baik.

PETRONAS turut menggesa semua pihak supaya membenarkan proses kehakiman berjalan sebagaimana sewajarnya.

Mahkamah Persekutuan telah menetapkan 16 Mac untuk mendengar permohonan kebenaran tersebut, susulan pengurusan kes pada 30 Januari.

Membantah permohonan PETRONAS

Dalam kenyataan Isnin itu, kerajaan negeri Sarawak berkata ia akan membantah permohonan PETRONAS, dengan berhujah bahawa tindakan syarikat minyak nasional itu “tidak termasuk dalam bidang kuasa asal eksklusif Mahkamah Persekutuan” di bawah Perkara 128(1)(a) Perlembagaan.

“Oleh itu, kerajaan Sarawak terpaksa turut memohon penentuan Mahkamah Persekutuan di bawah Perkara 4(3) dan 128(1) Perlembagaan Persekutuan berhubung kesahan akta-akta Persekutuan tersebut setakat mana pemakaiannya kepada Sarawak,” menurut kenyataan itu.

“Penentuan isu-isu perlembagaan ini juga akan memberikan kejelasan terhadap kerangka kawal selia industri minyak dan gas di Sarawak, khususnya kepada pelabur dalam perniagaan huluan dan hiliran,” tambah kerajaan negeri.

Walaupun mengambil tindakan undang-undang, Sarawak menyatakan ia kekal terbuka untuk berunding dengan Putrajaya.

“Walaupun petisyen telah difailkan, kerajaan Sarawak kekal komited untuk meneruskan perbincangan secara konstruktif dengan kerajaan Persekutuan bagi mencapai penyelesaian secara muafakat yang dapat memperkukuh perpaduan nasional, menggalakkan penggunaan sumber minyak dan gas secara lebih mampan, serta membolehkan Sarawak menyumbang secara signifikan kepada kemakmuran dan pertumbuhan ekonomi Malaysia,” menurut kenyataan itu.

Pertikaian bidang kuasa yang berlarutan itu memuncak sejak Petros dilantik oleh kerajaan negeri sebagai pengagregat gas tunggal di Sarawak pada 2024.

Pelantikan itu dibuat meskipun terdapat pengisytiharan bersama pada Mei 2025 oleh Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Premier Sarawak Tan Sri Abang Johari Tun Openg yang mengiktiraf kedua-dua PDA dan DGO.

Beberapa perkara berkaitan masih berada di hadapan mahkamah, termasuk tindakan Petros untuk menuntut semula RM7.95 juta berkaitan jaminan bank yang ditarik balik oleh PETRONAS, yang mana Mahkamah Tinggi Kuching telah menangguhkan keputusannya kepada 25 Feb. - DagangNews.com