Perjanjian MA63 tidak sentuh hal minyak & gas Sarawak, Parlimen diberitahu

KUALA LUMPUR 27 Jan - Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) tidak mengatur sumber minyak dan gas di negeri Borneo, tetapi merupakan dokumen asas yang menetapkan terma pembentukan Malaysia, termasuk hak dan autonomi khusus untuk Sarawak dan Sabah, kata Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi) Datuk Seri Azalina Othman Said.

Dalam jawapan bertulis di Parlimen, Azalina berkata: “Walau bagaimanapun, MA63 tidak mengandungi peruntukan berkaitan pemilikan, pengurusan atau pengawalan sumber minyak dan gas, mahupun mentakrifkan peranan entiti petroleum seperti Petroliam Nasional Bhd (PETRONAS) atau Petroleum Sarawak Bhd (Petros).”

Azalina menjawab soalan Datuk Ali anak Biju (PN-Saratok), yang meminta penjelasan mengenai pendirian Kerajaan Persekutuan terhadap tuntutan laut wilayah Sarawak dan bagaimana rundingan MA63 menangani pertindihan kuasa antara Petros dan PETRONAS.

PETRONAS dan Petros kini berbalah mengenai hak pengawasan aset gas di Sarawak, yang menyimpan lebih 40% rizab gas Malaysia.

Perselisihan ini berpunca daripada tuntutan Petros sebagai pengumpul gas tunggal di bawah undang-undang negeri, iaitu Ordinan Pengedaran Gas (DGO), manakala PETRONAS menegaskan haknya di bawah Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA) mengatasi undang-undang negeri.

Sarawak menegaskan haknya terhadap minyak dan gas dijamin di bawah MA63 dan Perlembagaan Persekutuan, melalui undang-undang negeri sendiri, yang tidak pernah dimansuhkan selepas Sarawak dan Sabah menyertai Malaya untuk membentuk Malaysia.

Sementara itu, Putrajaya menegaskan PETRONAS mempunyai pengurusan hak minyak dan gas di bawah PDA. Sarawak berhujah akta tersebut diluluskan semasa tempoh darurat tanpa persetujuan; oleh itu, undang-undang negeri, terutama Ordinan Perlombongan Minyak (OMO 1958), mempunyai keutamaan.

Tambahan pula, pindaan Perlembagaan Persekutuan 2021 yang mengiktiraf MA63 memberikan asas perundangan yang lebih kukuh untuk Sarawak menuntut pengembalian kuasa ke atas sumbernya sendiri.

Perjanjian pembentukan Malaysia 1963

MA63 adalah dokumen penting yang menjelaskan terma penggabungan Sabah dan Sarawak dengan Persekutuan Malaya dan Singapura pada 1963 untuk membentuk Persekutuan Malaysia.

Laporan Jawatankuasa Antara Kerajaan memperincikan syarat dan perlindungan yang menjadi asas peruntukan dalam MA63, memberikan negeri-negeri ini tahap autonomi yang membezakan mereka daripada negeri-negeri lain di Malaysia.

MA63 telah lama menjadi isu hangat antara kerajaan persekutuan dan kerajaan Sabah dan Sarawak, terutamanya berhubung autonomi dan keistimewaan kedua-dua negeri.

Bagi membantu menyelesaikan impas ini, Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Premier Sarawak Tan Sri Abang Johari Tun Openg menandatangani deklarasi bersama pada Mei tahun lepas yang mengiktiraf kedua-dua PDA dan DGO, tetapi rundingan antara PETRONAS dan Petros masih buntu, tanpa sebarang kemajuan setakat ini.

Ini mendorong PETRONAS awal bulan ini memfailkan kes di Mahkamah Persekutuan bagi mendapatkan penentuan mengenai kedudukan undang-undang operasinya di Sarawak, dengan menamakan Kerajaan Persekutuan dan kerajaan negeri Sarawak sebagai responden.

Beberapa ahli Parlimen daripada Gabungan Parti Sarawak (GPS) menyuarakan ketidakpuasan hati dan meminta kerajaan persekutuan — sebagai pemegang saham PETRONAS — menjelaskan sama ada tindakan undang-undang itu dibuat atas arahan Putrajaya.

Azalina berkata kerana pertikaian kini berada di mahkamah, Kerajaan Persekutuan menghormati kebebasan kehakiman dan akan mematuhi keputusan mahkamah.

Beliau menegaskan PETRONAS diberi hak milik penuh ke atas sumber petroleum di bawah PDA, serta hak, kuasa dan keistimewaan eksklusif untuk meneroka, mengeksploitasi, mendapatkan dan menghasilkan petroleum sama ada di darat atau di laut di Malaysia.

Azalina menambah walaupun hak milik dan pengurusan petroleum kekal dengan PETRONAS, Perjanjian Penyelesaian Komersial (CSA) yang ditandatangani antara PETRONAS dan kerajaan Sarawak pada 7 Disember 2020 menyediakan kerjasama strategik antara PETRONAS dan Petros.

Perjanjian itu merangkumi aktiviti dalam sektor huluan dan hiliran minyak dan gas, dan direka untuk memudahkan penyertaan lebih besar Petros dalam rantaian nilai minyak dan gas, katanya. - DagangNews.com