Laporan SCMP Mengenai Data Peribadi Tidak Berasas – MCMC Tegas Nafikan, Telko Tidak Serah Data Tanpa Arahan Sah

KUALA LUMPUR 7 Jun – Laporan akhbar China, South China Morning Post (SCMP) yang mendakwa kerajaan Malaysia mengarahkan syarikat telekomunikasi (telko) menyerahkan data peribadi pengguna kepada Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) disifatkan sebagai tidak berasas, mengelirukan dan berniat jahat.

Penganalisis industri, Wan Farid Wan Zakaria berkata, adalah tidak masuk akal untuk mana-mana telko menyerahkan maklumat peribadi pengguna seperti panggilan telefon, lokasi dan penggunaan data internet tanpa melalui proses perundangan yang sah seperti arahan mahkamah.

“Laporan SCMP yang memetik sumber tanpa nama sangat meragukan dan menimbulkan tanda tanya mengenai niat sebenar di sebalik laporan tersebut,” kata beliau yang merupakan pensyarah kanan di Fakulti Pengurusan dan Perniagaan UiTM kepada DagangNews.com.

Laporan bertarikh 6 Jun 2025 itu mendakwa bahawa MCMC telah meminta telko menyerahkan data penggunaan telefon bimbit rakyat Malaysia bagi tempoh Januari hingga Mac 2025, sekali gus mencetuskan kebimbangan dalam kalangan pejuang privasi data dan syarikat telekomunikasi.

MCMC: Tiada Pelanggaran Privasi, Data Telah Dianonimkan

Dalam satu kenyataan rasmi, MCMC menegaskan bahawa dakwaan laporan tersebut adalah tidak benar. Agensi itu menyifatkan laporan berkenaan sebagai cubaan memburukkan usaha kerajaan dalam membangunkan dasar berasaskan data dan statistik sahih.

Menurut MCMC, data yang dikumpulkan adalah dalam bentuk Mobile Phone Data (MPD) yang telah dianonimkan sepenuhnya, dan tidak mengandungi sebarang Maklumat Pengenalan Peribadi (PII) seperti nama, nombor kad pengenalan, nombor telefon atau alamat.

“Data dikumpul bagi tujuan penyediaan statistik rasmi negara untuk menyokong perancangan dasar awam, bukan untuk tujuan pemantauan individu,” tegas MCMC.

Telko yang terlibat dalam inisiatif ini diberi dua pilihan: sama ada memproses data dalam persekitaran selamat mereka dan hanya menyerahkan data yang telah diagregat dan dianonimkan kepada MCMC, atau menyerahkan data mentah yang telah dinyahidentiti untuk diproses oleh MCMC.

Dalam kedua-dua pendekatan ini, kerahsiaan pengguna dipelihara sepenuhnya.

Inisiatif Statistik Negara yang Diiktiraf Antarabangsa

MCMC menjelaskan bahawa inisiatif MPD ini bukan satu tindakan unilateral oleh kerajaan atau agensinya. Sebaliknya, ia merupakan kerjasama bersama Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM), Kesatuan Telekomunikasi Antarabangsa (ITU) dan agensi-agensi berkaitan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).

Sejak tahun 2023, sesi libat urus telah diadakan bersama semua penyedia perkhidmatan telekomunikasi utama negara, termasuk melalui Bengkel Kebangsaan MPD pada September 2024.

MPD digunakan untuk menghasilkan indikator penting seperti:

• Kadar penembusan jalur lebar dan internet mengikut daerah,

• Pola pergerakan pelancong domestik,

• Corak penggunaan digital mengikut negeri.

Semua data ini digunakan untuk menambah baik dasar awam dalam pelbagai sektor termasuk pelancongan, pendidikan, ekonomi digital dan kesalinghubungan luar bandar – bukan untuk pemantauan peribadi.

Laporan SCMP Gagal Beri Konteks Lengkap

Laporan SCMP turut menyebut bahawa permintaan data oleh MCMC berlaku secara mendadak dan tanpa penjelasan awam yang mencukupi. Ia menimbulkan persepsi seolah-olah data tersebut boleh disalah guna untuk tujuan politik atau pengawasan massa.

Namun, analisis terhadap fakta sebenar menunjukkan bahawa laporan itu gagal membezakan antara data yang dikenali secara individu dan data yang telah dinyahidentiti atau dianonimkan.

“Mengaitkan inisiatif statistik negara dengan dakwaan pencerobohan privasi tanpa menyemak fakta sebenar adalah tindakan tidak bertanggungjawab,” kata jurucakap MCMC.

Urus Persepsi, Perkukuh Keyakinan Rakyat

DagangNews.com melihat isu ini sebagai peringatan bahawa dalam era digital, pengurusan persepsi awam dan komunikasi strategik oleh kerajaan dan agensi berkaitan amat penting.

Meskipun tiada pelanggaran privasi berlaku, rakyat perlu diyakinkan dengan penerangan terbuka dan mudah difahami mengenai bagaimana data mereka digunakan, serta langkah-langkah perlindungan yang diambil.

Cadangan termasuk:

• Penerbitan laporan pemantauan bebas oleh pihak ketiga,

• Penubuhan panel pematuhan data awam,

• Sesi penerangan terbuka kepada media dan masyarakat sivil.

Langkah ini penting agar rakyat tidak mudah dipengaruhi oleh laporan berasaskan sumber tanpa nama yang boleh merosakkan reputasi negara dan menghakis keyakinan terhadap dasar digital negara.

Kesimpulan

Laporan SCMP ini telah gagal memberikan gambaran menyeluruh tentang amalan pengumpulan data di Malaysia. MCMC pula telah memberi jaminan bahawa inisiatif ini bukan sahaja mematuhi undang-undang tempatan seperti Akta Perlindungan Data Peribadi, malah sejajar dengan amalan terbaik antarabangsa.

“Inisiatif MPD ini bukan untuk mengintip rakyat, sebaliknya untuk memperkukuh dasar awam melalui data yang sahih dan selamat,” kata kenyataan MCMC.

Maka, adalah penting untuk semua pihak – termasuk media antarabangsa – memastikan laporan mereka bersandarkan fakta yang sahih dan tidak menjadi alat untuk mencipta kegusaran yang tidak berasas. - DagangNews.com