Krisis Dunia Buka Laluan ASEAN Kuasai Pelaburan Serantau

Dalam landskap ekonomi global semasa, ketidaktentuan geopolitik yang berlaku di beberapa bahagian dunia telah memberi kesan tidak langsung kepada dunia perniagaan, termasuk di rantau Asia Tenggara.

Walaupun konflik tersebut berlaku jauh dari segi geografi, kesannya tetap dirasai melalui perubahan harga tenaga global, gangguan rantaian bekalan serta perubahan sentimen pelabur.

Dalam konteks ini, organisasi perniagaan perlu lebih peka terhadap perubahan persekitaran global dan bersedia menyesuaikan strategi mereka secara lebih dinamik.

Satu daripada impak utama yang ketara ialah kenaikan harga minyak dan tenaga global. Ketegangan geopolitik di kawasan pengeluar minyak utama dunia telah meningkatkan kebimbangan terhadap kestabilan bekalan tenaga.

Kenaikan harga minyak memberi kesan langsung kepada kos operasi perniagaan, khususnya dalam sektor pengangkutan, logistik dan pembuatan.

Bagi negara-negara Asia Tenggara yang masih bergantung kepada import tenaga, situasi ini turut menyumbang kepada peningkatan kos pengeluaran dan tekanan inflasi domestik.

Kenaikan Kos Ubah Strategi

Namun begitu, kesan kenaikan harga tenaga ini tidak semata-mata negatif. Dalam banyak keadaan, ia turut membuka ruang kepada pelaburan baharu, khususnya dalam sektor tenaga.

Harga minyak yang tinggi menjadikan projek tenaga tertentu lebih berdaya maju dari segi ekonomi, sekali gus menarik minat pelabur antarabangsa untuk melabur dalam sektor minyak, gas serta tenaga boleh baharu di rantau ini.

Negara seperti Malaysia, Indonesia dan Vietnam mempunyai potensi besar dalam menarik pelaburan dalam sektor tenaga, termasuk pembangunan tenaga solar, biojisim dan infrastruktur tenaga hijau.

Selain itu, perubahan dalam struktur rantaian bekalan global turut menjadi antara kesan penting akibat ketidaktentuan geopolitik.

Pengalaman daripada krisis global sebelum ini menunjukkan bahawa syarikat multinasional cenderung untuk mengurangkan kebergantungan kepada satu lokasi operasi sahaja.

Dalam keadaan semasa, banyak organisasi mengamalkan strategi de-risking serta kepelbagaian rantaian bekalan bagi meningkatkan daya tahan operasi mereka.

ASEAN Jadi Pilihan Baharu

Walaupun ketidaktentuan geopolitik global berpotensi memperlahankan aliran pelaburan dalam jangka pendek, ia tidak semestinya mengurangkan kepentingan pelaburan langsung asing (FDI).

Sebaliknya, banyak syarikat multinasional kini mempelbagaikan lokasi operasi ke rantau yang lebih stabil dan strategik. Dalam konteks ini, Asia Tenggara dilihat semakin relevan sebagai destinasi pelaburan alternatif.

Data terkini menunjukkan bahawa aliran FDI ke rantau ASEAN kekal kukuh walaupun dalam persekitaran global yang tidak menentu.

Menurut Sekretariat ASEAN, negara-negara ASEAN merekodkan kira-kira AS$230 bilion FDI pada tahun 2023, manakala laporan UNCTAD turut mengesahkan kedudukan rantau ini sebagai antara destinasi utama pelaburan dalam kalangan ekonomi sedang membangun.

Trend ini didorong oleh strategi syarikat multinasional yang semakin menekankan kepelbagaian rantaian bekalan dan pengurusan risiko, sekali gus mengukuhkan peranan Asia Tenggara sebagai hab alternatif yang strategik dalam ekonomi global.

Namun demikian, kenaikan harga minyak global juga memberi kesan bercampur terhadap aliran FDI.

Pelaburan Kekal Jadi Tumpuan

Dari satu sudut, ia mendorong peningkatan pelaburan dalam sektor tenaga dan sumber asli. Dari sudut lain, peningkatan kos tenaga boleh memberi tekanan kepada sektor pembuatan dan logistik, sekali gus menyebabkan pelabur menjadi lebih berhati-hati dalam membuat keputusan pelaburan.

Oleh itu, aliran FDI yang berlaku dalam keadaan semasa lebih bersifat selektif dan tertumpu kepada sektor-sektor strategik.

Di samping itu, pasaran kewangan serantau turut menunjukkan reaksi terhadap ketidaktentuan global. Sentimen pelabur menjadi lebih berhati-hati, dengan kecenderungan untuk menangguhkan pelaburan berskala besar atau mengalihkan aset kepada instrumen yang lebih stabil.

Walau bagaimanapun, situasi ini juga membuka peluang kepada negara-negara ASEAN untuk menarik pelaburan berkualiti tinggi sekiranya mampu menawarkan kestabilan dasar, infrastruktur yang baik serta ekosistem perniagaan yang kondusif.

Dalam menghadapi persekitaran global yang mencabar, organisasi perniagaan di Asia Tenggara perlu memberi penekanan kepada strategi ketahanan dan kebolehsuaian (resilience and adaptability).

Ini termasuk mempelbagaikan sumber bekalan, meningkatkan kecekapan operasi serta memanfaatkan teknologi digital bagi mengurangkan risiko gangguan.

Daya Tahan Penentu Masa Depan

Selain itu, kerjasama serantau dalam kalangan negara ASEAN juga menjadi semakin penting bagi memastikan kesinambungan perdagangan dan pelaburan.

Secara keseluruhannya, walaupun ketidaktentuan geopolitik global membawa cabaran kepada ekonomi dan perniagaan, ia juga membuka ruang kepada penyesuaian strategik dan inovasi.

Bagi Asia Tenggara, situasi ini merupakan peluang untuk memperkukuhkan kedudukan sebagai hab ekonomi alternatif yang stabil dan berdaya tahan.

Dengan pendekatan yang strategik, dasar yang konsisten serta kerjasama serantau yang kukuh, rantau ini berpotensi untuk terus menarik pelaburan dan mengekalkan momentum pertumbuhan dalam persekitaran global yang dinamik. - DagangNews.com

Dr. Farah Akmar Anor Salim merupakan Pensyarah Kanan (Keusahawanan, Pengurusan & Pemasaran) di Azman Hashim International Business School (AHIBS) UTM