Data centre boom peluang pelaburan baharu atau sekadar hype?

Kecerdasan Buatan (Artificial Intelligence atau AI) bukan lagi sekadar teknologi masa hadapan, malah telah menjadi pemacu utama transformasi ekonomi global. Kemunculan aplikasi seperti ChatGPT, Microsoft Copilot, Google Gemini dan pelbagai teknologi berasaskan AI telah meningkatkan permintaan terhadap kuasa pemprosesan data secara mendadak.

Di sebalik setiap aplikasi AI yang digunakan setiap hari, terdapat ribuan pelayan (server) yang beroperasi tanpa henti di dalam pusat data (data centre). Oleh itu, tidak menghairankan apabila pelaburan dalam industri pusat data kini menjadi antara sektor yang paling pesat berkembang di dunia.

Malaysia turut menikmati limpahan fenomena ini. Dalam tempoh beberapa tahun kebelakangan ini, negara berjaya menarik pelaburan berbilion ringgit daripada syarikat teknologi global untuk membangunkan pusat data, khususnya di Johor dan Lembah Klang.

Menurut Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (MIDA), antara tahun 2021 hingga pertengahan 2025, Malaysia telah meluluskan pelaburan bernilai RM144.4 bilion dalam sektor pusat data dan pengkomputeran awan, sekali gus membuktikan keyakinan pelabur terhadap prospek ekonomi digital negara.

Perkembangan ini mencetuskan persoalan penting dalam kalangan pelabur: adakah ledakan pusat data ini merupakan peluang terbaik untuk melabur dalam saham Malaysia atau sekadar fenomena sementara yang berisiko mewujudkan gelembung pelaburan?

Malaysia semakin menjadi pilihan pelabur global

Malaysia kini muncul sebagai antara hab pusat data yang paling pesat berkembang di Asia Tenggara.

Kedudukan strategiknya berhampiran Singapura memberikan kelebihan yang sukar ditandingi. Apabila Singapura menghadkan pembangunan pusat data akibat kekangan tanah dan penggunaan tenaga, banyak syarikat teknologi antarabangsa mula mencari alternatif, dan Johor menjadi destinasi pilihan kerana menawarkan kos tanah yang lebih rendah, bekalan elektrik yang lebih kompetitif serta sambungan rangkaian yang pantas ke Singapura.

Selain faktor geografi, dasar kerajaan yang menyokong transformasi digital turut memainkan peranan penting. Inisiatif seperti MyDIGITAL, Pelan Induk Perindustrian Baharu 2030 (NIMP 2030) dan pembangunan Zon Ekonomi Khas Johor-Singapura (JS-SEZ) meningkatkan keyakinan pelabur terhadap prospek jangka panjang negara sebagai hab teknologi serantau.

Buktinya, beberapa syarikat teknologi global seperti Microsoft, Amazon Web Services (AWS), Google, Oracle, AirTrunk dan Equinix telah mengumumkan pelaburan berskala besar di Malaysia.

Pada April 2026, AirTrunk mengumumkan pelaburan sekitar AS$3 bilion bagi membangunkan dua pusat data hyperscale baharu di Johor Bahru, menjadikan jumlah pelaburannya di Malaysia mencecah AS$6.8 bilion.

Tidak lama kemudian, Equinix turut mengumumkan pelaburan lebih AS$190 juta bagi membina pusat data keempatnya di Kuala Lumpur.

Manfaat kepada syarikat tersenarai di Bursa Malaysia

Ramai beranggapan bahawa hanya syarikat teknologi akan mendapat manfaat daripada ledakan pusat data.

Hakikatnya, kesan ekonomi yang diwujudkan jauh lebih meluas kerana pembangunan sesebuah pusat data melibatkan keseluruhan rantaian bekalan.

Sektor utiliti merupakan antara penerima manfaat terbesar. Pusat data memerlukan bekalan elektrik yang stabil dan berkapasiti tinggi sepanjang masa. Oleh itu, permintaan terhadap tenaga dijangka meningkat dengan ketara.

Laporan industri menunjukkan bahawa penggunaan elektrik oleh pusat data di Malaysia berpotensi meningkat dengan pantas dalam beberapa tahun akan datang, sekali gus membuka peluang pertumbuhan kepada syarikat utiliti seperti Tenaga Nasional Berhad (TNB).

Selain utiliti, sektor pembinaan turut menikmati tempias positif. Pembinaan pusat data memerlukan kepakaran dalam kerja-kerja kejuruteraan, pembinaan bangunan berteknologi tinggi, pemasangan sistem penyejukan serta infrastruktur elektrik. Keadaan ini memberikan peluang kepada syarikat pembinaan dan kejuruteraan tempatan memperoleh kontrak bernilai tinggi.

Sektor hartanah industri juga menerima manfaat apabila permintaan terhadap tanah perindustrian meningkat, khususnya di Johor. Kawasan seperti Iskandar Puteri, Sedenak dan Kulai kini menjadi antara lokasi tumpuan pembangunan pusat data kerana kedudukannya yang strategik berhampiran Singapura.

Malah, syarikat yang membekalkan transformer, kabel elektrik, sistem penyejukan, automasi industri serta penyelesaian tenaga turut berpotensi menikmati pertumbuhan hasil apabila lebih banyak projek pusat data dilaksanakan.

Tidak semua saham pusat data akan melonjak

Walaupun prospek industri ini kelihatan amat memberangsangkan, pelabur tidak seharusnya membuat keputusan berdasarkan sentimen semata-mata. Tidak semua syarikat yang dikaitkan dengan pembangunan pusat data akan memperoleh manfaat yang sama.

Dalam pasaran saham, jangkaan pertumbuhan masa hadapan sering menyebabkan harga saham meningkat lebih awal sebelum keuntungan sebenar direkodkan. Keadaan ini boleh menyebabkan sesetengah saham didagangkan pada penilaian yang terlalu tinggi (overvalued). Sekiranya prestasi kewangan syarikat gagal memenuhi jangkaan pelabur, harga saham berkemungkinan mengalami pembetulan.

Selain itu, pembangunan pusat data juga berdepan beberapa cabaran. Antaranya ialah permintaan yang tinggi terhadap bekalan elektrik dan air. Menurut penyelidik United Nations University, penggunaan tenaga dan air oleh pusat data dijangka meningkat dua kali ganda menjelang tahun 2030 akibat perkembangan pesat AI.

Di Malaysia, khususnya di Johor, kerajaan negeri mula memperketatkan kelulusan projek baharu dengan memberi penekanan kepada penggunaan air secara mampan dan kesan terhadap alam sekitar. Malah, terdapat juga bantahan daripada sebahagian penduduk tempatan yang bimbang terhadap isu pencemaran, penggunaan air serta impak terhadap komuniti setempat.

Faktor geopolitik turut menjadi perhatian. Persaingan teknologi antara Amerika Syarikat dan China boleh mempengaruhi pelaburan dalam sektor ini, khususnya berkaitan akses kepada cip AI berprestasi tinggi serta rantaian bekalan global.

Pelaburan perlu berasaskan analisis, bukan sentimen

Fenomena ledakan pusat data sememangnya membuka peluang baharu kepada pelabur.

Namun, kejayaan pelaburan bukan bergantung kepada kemampuan mengenal pasti sektor yang sedang popular, sebaliknya kepada kebolehan memilih syarikat yang benar-benar mempunyai asas kewangan yang kukuh.

Pelabur seharusnya menilai beberapa aspek penting sebelum membuat keputusan, antaranya prestasi keuntungan syarikat, aliran tunai, nisbah hutang, kontrak projek yang diperoleh serta prospek pertumbuhan jangka panjang.

Pendekatan ini lebih selamat berbanding membeli saham semata-mata kerana ia sering diperkatakan di media sosial atau forum pelaburan.

Di samping itu, pelabur juga digalakkan mengamalkan strategi kepelbagaian portfolio (diversification). Walaupun sektor pusat data mempunyai prospek yang cerah, pelaburan tidak wajar tertumpu kepada satu sektor sahaja.

Kepelbagaian pelaburan dapat mengurangkan risiko sekiranya berlaku perubahan dasar kerajaan, kelembapan ekonomi global atau pembetulan harga saham.

Ingat! Semua Ada Risiko

Kesimpulannya, ledakan pusat data merupakan antara pemangkin pertumbuhan ekonomi Malaysia yang paling signifikan dalam dekad ini. Pelaburan berbilion ringgit daripada syarikat teknologi global bukan sahaja mengukuhkan kedudukan Malaysia sebagai hab digital serantau, malah memberi limpahan manfaat kepada pelbagai sektor di Bursa Malaysia, termasuk utiliti, pembinaan, hartanah industri dan kejuruteraan.

Namun begitu, peluang yang besar turut datang bersama risiko. Isu bekalan tenaga, penggunaan air, kemampanan alam sekitar serta ketidaktentuan geopolitik boleh mempengaruhi perkembangan industri ini pada masa hadapan. Oleh itu, pelabur perlu membuat penilaian secara menyeluruh dan tidak terpengaruh dengan sentimen pasaran semata-mata.

Secara keseluruhannya, ledakan pusat data sememangnya membuka ruang pelaburan yang menarik di Malaysia.

Namun, seperti pepatah dalam dunia pelaburan, "jangan melabur kerana orang lain membeli, tetapi melaburlah kerana anda benar-benar memahami nilai syarikat tersebut."

Dengan pendekatan yang berasaskan analisis fundamental serta pengurusan risiko yang baik, fenomena data centre boom berpotensi menjadi pemacu pertumbuhan portfolio pelabur untuk jangka panjang. - DagangNews.com

Nik Nur Shafika Mustafa adalah Pensyarah Kanan di Fakulti Pengurusan dan Perniagaan UiTM Cawangan Johor