RM6 Diesel Dedah Tekanan Fiskal: SST Tidak Lagi Mencukupi

Harga diesel di Semenanjung Malaysia mencecah RM6.02 seliter minggu ini, tertinggi dalam sejarah negara dan hampir dua kali ganda daripada RM3.04 hanya lima minggu lalu. Dalam tempoh sama, bil subsidi bahan api bulanan Malaysia melonjak daripada RM700 juta kepada RM3.2 bilion.

Adakah kerajaan mampu terus membiayai subsidi dan pada masa sama memenuhi komitmen pembangunan jika keadaan ini berterusan?

Ini bukan kali pertama Malaysia berdepan tekanan fiskal akibat gangguan tenaga global, dan ia bukan kali terakhir.

Coraknya kini sudah biasa – harga melonjak, bil subsidi meningkat melebihi kemampuan bajet, kerajaan terpaksa membuat pemotongan secara reaktif, dan isi rumah menanggung pelarasan dengan sedikit amaran atau persediaan.

Persoalannya ialah mengapa, selepas beberapa episod berulang, kelemahan fiskal asas ini masih belum ditangani.

SST atau GST?

Jawapannya terletak pada struktur hasil negara yang telah mengalami defisit struktur sejak 2018. Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST) mengutip RM60.5 bilion pada 2017 dengan kadar tetap 6% ke atas 76% barangan dan perkhidmatan.

Walaupun cukai perkhidmatan dinaikkan kepada 8% pada 2024 dan skop Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) diperluas mulai Julai 2025, kutipan SST bagi 2025 diunjurkan RM53.4 bilion. Walaupun secara nominal melepasi purata GST 2015–2017 buat kali pertama, pencapaian itu masih tidak mencerminkan asas hasil yang mencukupi.

Dari segi diselaraskan kepada KDNK, defisit struktur masih berterusan. GST pada tahun penuh terakhirnya menyumbang kira-kira 4.4% kepada KDNK.

SST dengan peluasan diunjurkan sekitar 2.6% daripada KDNK pada 2025, iaitu jurang sekitar 1.8 mata peratusan.

Pada saiz ekonomi hari ini, ini bersamaan kira-kira RM35 bilion hingga RM38 bilion hasil tahunan yang tidak dikutip – perbezaan antara kerajaan yang mampu menyerap kejutan tenaga global dan kerajaan yang terpaksa berjimat cermat mengharunginya.

INSAP tidak mencadangkan GST diperkenalkan semula ketika isi rumah dan perniagaan masih menanggung kesan penuh kejutan harga berasaskan penawaran.

Kesan inflasi daripada lonjakan diesel belum lagi sepenuhnya meresap ke dalam rantaian bekalan, dan mengenakan pelarasan cukai penggunaan pada masa ini akan menambah beban kepada golongan yang paling memerlukan perlindungan.

Pemangkin laksana semula GST

Apa yang disarankan oleh INSAP ialah kerajaan menggunakan krisis ini sebagai pemangkin untuk memulakan kerja institusi dan perundingan secara serius bagi pelan pelaksanaan semula GST.

Dengan itu, apabila keadaan kembali stabil, Malaysia akan bersedia melaksanakan sistem yang mampu mengelakkan krisis seterusnya daripada menghasilkan kesan yang sama.

Sistem GST yang direka dengan baik merupakan satu-satunya cukai penggunaan berasaskan luas yang membolehkan mereka yang berbelanja lebih menyumbang secara lebih adil kepada hasil negara, sambil memberikan kredit cukai input penuh kepada perniagaan supaya kos tidak tersebar secara tersembunyi dalam rantaian bekalan seperti dalam sistem SST.

Ini bukan soal politik

Ini bermakna kadar permulaan yang lebih rendah bagi memudahkan peralihan, proses bayaran balik yang terikat dengan tempoh dan petunjuk prestasi utama (KPI) yang diterbitkan supaya perniagaan tidak lagi tertekan dengan aliran tunai akibat kelewatan bayaran balik, sokongan bermakna kepada PKS sepanjang tempoh peralihan, serta pelaporan yang telus mengenai penggunaan hasil kutipan.

Ini bukan isu politik. Setiap pentadbiran sejak 2018 telah mentadbir dengan asas hasil yang secara struktur tidak mencukupi untuk menampung komitmen subsidi dan pembangunan negara.

Tekanan fiskal yang jelas hari ini adalah kesan jangkaan daripada jurang tersebut, bukan sekadar akibat geopolitik. Menanganinya adalah demi kepentingan negara, dan jika ditangguhkan sehingga krisis seterusnya, ia hanya akan mengulangi kitaran yang sama dengan pilihan yang semakin terhad.

Seruan untuk tindakan segera

INSAP menggesa kerajaan menubuhkan kumpulan kerja reformasi hasil negara yang formal, dengan penglibatan sektor swasta dan masyarakat sivil, terma rujukan yang jelas serta garis masa yang ditetapkan, supaya Malaysia memasuki gangguan global seterusnya dengan asas fiskal yang kukuh untuk melindungi rakyat, bukan sekadar berjimat cermat mengharunginya. - DagangNews.com

Nota Pengarang: Artikel asal berbahasa Inggeris ini disiarkan di The Star