Badan pengawas SPRM syor buka semula 136 kes `NFA', kesan kelemahan siasatan

KUALA LUMPUR 13 Feb - Panel Penilaian Operasi (PPO), sebuah badan pemantau bebas yang memantau Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), mengesyorkan supaya 136 kertas siasatan yang diklasifikasikan sebagai “tiada tindakan lanjut” (NFA) sepanjang tempoh 16 tahun lalu supaya dibuka semula, dengan alasan terdapat kelemahan siasatan dan sudut penyiasatan yang terlepas pandang.

Statistik yang dibentangkan panel itu menunjukkan daripada 1,896 kes NFA yang direkodkan antara 2009 hingga 2025 oleh SPRM, sebanyak 1,760 kertas siasatan telah disemak secara rasmi oleh PPO.

Hasil penilaian tersebut, sebanyak 136 kes — mewakili 7.7% daripada yang diteliti — disyorkan untuk disiasat semula.

“Penilaian kami dibuat daripada beberapa perspektif. Pertama, kami menentukan sama ada terdapat kelemahan dalam siasatan yang perlu ditangani. Jika kami mendapati kekurangan, kami akan memberi nasihat tentang bagaimana siasatan boleh diperbaiki,” kata Pengerusi PPO, Datuk Ahmad Rosli Mohd Sham kepada pemberita.

Beliau berkata, sesetengah kes mungkin terlepas sudut siasatan tertentu, manakala yang lain mungkin tidak mendedahkan kesalahan di bawah undang-undang rasuah tetapi menunjukkan kemungkinan kesalahan alternatif di bawah statut lain.

“Dalam banyak kes, hasilnya bergantung kepada keupayaan dan perspektif pegawai penyiasat sendiri, yang dibentuk oleh maklumat yang tersedia kepada mereka,” katanya.

Data tersebut dibentangkan dalam Bengkel Kewartawanan: Memahami SPRM dalam Pencegahan Rasuah dan Usaha Anti-Rasuah 2026, anjuran Bahagian Komunikasi Strategik SPRM, di mana Ahmad Rosli menghuraikan peranan penyeliaan panel berkenaan.

Statistik yang dipaparkan menunjukkan jumlah kes NFA yang disemak berubah-ubah setiap tahun, dengan jumlah lebih tinggi direkodkan pada tahun-tahun awal — khususnya 2009 dan 2010 — sebelum sederhana pada tahun-tahun berikutnya.

Walaupun kebanyakan kes yang disemak dikekalkan sebagai NFA, sejumlah kes setiap tahun secara konsisten disyorkan untuk tindakan lanjut.

PPO merupakan satu daripada lima badan pemantau bebas yang ditubuhkan di bawah Akta SPRM 2009 bagi memperkukuh akauntabiliti institusi. Badan lain ialah Lembaga Penasihat Pencegahan Rasuah, Jawatankuasa Khas Mengenai Rasuah, Jawatankuasa Aduan, serta Panel Perundingan dan Pencegahan Rasuah.

Ahli PPO dilantik oleh Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim dan tidak berkhidmat dalam SPRM. Panel tersebut tidak menjalankan siasatan, sebaliknya menilai sama ada siasatan dilaksanakan dengan sewajarnya.

Pendedahan ini dibuat ketika kebimbangan awam berterusan mengenai kebebasan institusi SPRM dan pengendaliannya terhadap kes berprofil tinggi.

Pertubuhan masyarakat sivil dan pemerhati undang-undang dalam beberapa tahun kebelakangan ini menggesa reformasi struktur, termasuk pemisahan yang lebih jelas antara peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya, pengawasan Parlimen yang lebih kukuh, serta ketelusan lebih tinggi dalam keputusan mengklasifikasikan kes sebagai NFA.

Walaupun PPO tidak mempunyai kuasa pendakwaan, syor-syornya boleh membawa kepada siasatan semula atau peluasan skop siasatan apabila jurang dikenal pasti, sekali gus berfungsi sebagai lapisan semakan tambahan dalam kerangka anti-rasuah Malaysia.

“Satu daripada cadangan kami ialah untuk meningkatkan keupayaan pegawai mereka (SPRM). Dalam mengendalikan kes kompleks, khususnya siasatan korporat, pegawai memerlukan kepakaran dalam undang-undang korporat dan urus niaga perniagaan. Apabila menyiasat perkara melibatkan saham dan urus niaga korporat, terdapat kaedah serta petunjuk khusus untuk mengesan ketidakaturan,” tambah Ahmad Rosli.

Antara perkara yang dilaporkan kepada PPO termasuk peratusan kertas siasatan yang diselesaikan dalam tempoh ditetapkan, pematuhan kepada sasaran dalaman — lazimnya siasatan tidak boleh melebihi 12 bulan — serta tempoh tahanan reman. - DagangNews.com