Undang-undang isytihar harta tertangguh cukup lama: Mesti meliputi semua MP, senator, ADUN

Susulan perbincangan terkini mengenai pengenalan undang-undang pengisytiharan harta, Pusat Memerangi Rasuah dan Kronisme (C4 Center) menegaskan semula kepentingan mewujudkan satu undang-undang pengisytiharan harta yang mengikat dan menyeluruh bagi menjamin ketelusan dan kebertanggungjawaban, serta membanteras rasuah pada peringkat struktur.

Justeru, pemimpin politik yang terus melengah-lengahkan atau mempersoalkan pembangunan rangka kerja sedemikian perlu sedar bahawa tindakan mereka menghalang kemajuan tadbir urus yang baik dan usaha memerangi rasuah.

Kenyataan terkini daripada beberapa tokoh politik menunjukkan kekurangan rasa mendesak yang amat membimbangkan dalam isu ini.

Ketua pembangkang, Hamzah Zainuddin mempersoalkan keperluan pengisytiharan harta bagi Ahli Parlimen yang tidak memegang jawatan eksekutif, dengan menyatakan bahawa Ahli Parlimen yang kaya berpotensi menjadi sasaran tanpa perlindungan seperti yang dinikmati oleh menteri.

Timbalan Presiden PAS, Tuan Ibrahim Tuan Man pula menyuarakan kebimbangan terhadap risiko keselamatan “dalam era media terbuka dan penyebaran maklumat palsu yang meluas”, sambil menyatakan bahawa parti itu hanya menyokong pengisytiharan harta bagi mereka yang mempunyai akses kepada sumber kerajaan.

Sebaliknya, beberapa pemimpin lain seperti Ahli Majlis Kerja Tertinggi UMNO, Puad Zarkashi, dan Ahli Parlimen Pasir Gudang, Hassan Abdul Karim, telah menyatakan sokongan terhadap pengisytiharan harta mandatori bagi semua wakil rakyat yang dipilih.

Pendirian ini perlu diterima pakai oleh semua tokoh politik dan penggubal undang-undang kerana risiko pembiayaan politik tidak terhad kepada anggota Kabinet semata-mata.

Sehubungan itu, undang-undang pengisytiharan harta yang komprehensif mesti meliputi semua Ahli Parlimen, senator dan Ahli Dewan Undangan Negeri.

Tanggungjawab Antarabangsa Malaysia

Perkara 8(5) Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu Menentang Rasuah (UNCAC) — sebuah instrumen anti-rasuah yang mengikat secara sejagat dan telah diratifikasi oleh Malaysia pada 2008 — memperuntukkan bahawa Sesebuah Negara hendaklah berusaha “mewujudkan langkah dan sistem yang mewajibkan penjawat awam membuat pengisytiharan kepada pihak berkuasa yang berkenaan” berhubung pelaburan, harta serta hadiah atau manfaat besar yang berpotensi menimbulkan konflik kepentingan.

Namun sehingga kini, Malaysia masih belum mempunyai sebarang keperluan berkanun yang mewajibkan pengisytiharan harta oleh wakil rakyat yang dipilih.

Pengunduran Daripada Komitmen Terdahulu

Pelan Anti-Rasuah Nasional 2018–2023 (NACP) sebelum ini menyenaraikan rangka kerja pengisytiharan harta mandatori bagi semua Ahli Parlimen sebagai satu sasaran strategik.

Walau bagaimanapun, semakan pertengahan penggal pada 2021 telah meminda Inisiatif 1.2.9 daripada “Memperkenalkan undang-undang bertulis mengenai pengisytiharan harta dan kepentingan oleh Ahli Parlimen” kepada Inisiatif 1.2.6, iaitu “Menjalankan kajian mengenai kebolehlaksanaan undang-undang bertulis berkaitan pengisytiharan harta oleh anggota pentadbiran dan Ahli Parlimen”.

Strategi Anti-Rasuah Nasional 2024–2028 (NACS) yang menggantikan NACP pula telah menggugurkan sepenuhnya sebarang rujukan kepada undang-undang pengisytiharan harta, termasuk dalam lampiran bertajuk “Inisiatif NACP Yang Tidak Dapat Disiapkan Sehingga Disember 2023”.

Sebaliknya, NACS hanya menyebut pengenalan mekanisme pengisytiharan kepentingan dan hadiah di bawah Substrategi 2.12, iaitu “Memperkenalkan mekanisme pengisytiharan kepentingan dan hadiah oleh anggota pentadbiran dan Ahli Parlimen”.

Ketelusan Tidak Boleh Dirunding

Pengisytiharan harta merupakan elemen penting dalam dasar kerajaan terbuka kerana ia membolehkan ketelusan yang lebih tinggi terhadap kedudukan kewangan mereka yang memegang kuasa.

Ketersediaan maklumat ini kepada umum membolehkan masyarakat sivil berperanan sebagai pemantau tambahan bagi mengesan kemungkinan pengayaan haram dan rasuah.

Kebimbangan terhadap risiko keselamatan boleh ditangani melalui penapisan maklumat sensitif, seperti lokasi khusus harta tanah.

Namun, kebimbangan sedemikian tidak boleh dijadikan alasan untuk tidak mendedahkan maklumat pengisytiharan kepada umum.

Rakyat berhak mengetahui sama ada wakil rakyat mereka telah memperkayakan diri sepanjang tempoh memegang jawatan, dan mana-mana tokoh politik yang gagal memahami perkara ini wajar merenung tahap ketidakpuasan awam yang semakin mendalam dalam landskap politik semasa.

Seruan Tindakan Segera

Sehubungan itu, C4 Center dengan tegas menggesa pengenalan undang-undang pengisytiharan harta yang terpakai kepada semua Ahli Parlimen, dengan menyediakan satu rangka kerja yang jelas, boleh dikuatkuasakan dan membolehkan akses awam yang bermakna terhadap maklumat tersebut. - DagangNews.com