RPN 2026–2035: Adakah Malaysia Bersedia Hadapi Revolusi Pendidikan?

Pelancaran Rancangan Pendidikan Negara (RPN) 2026–2035 oleh Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim adalah antara isyarat dasar paling penting dekad ini.

Bukan kerana jumlah peruntukan atau bilangan inisiatif, tetapi kerana ia cuba menyusun semula keseluruhan rantaian pembentukan modal insan negara, dari usia lima tahun hingga ke universiti.

Secara struktur, pelan ini kelihatan kemas. Terlalu kemas. Ia menyerupai blueprint sistem pendidikan berprestasi tinggi dunia: subjek teras kebangsaan diwajibkan, umur kemasukan diselaraskan, TVET diperkenalkan lebih awal, penilaian berpusat dikembalikan, sekolah inspirasi diwujudkan, dan profesion guru diberi isyarat pengiktirafan.

Semua ini bukan idea baharu.

Tetapi gabungan dan susunannya menunjukkan satu perkara: kerajaan akhirnya menerima hakikat bahawa pendidikan tidak boleh dibiarkan bergerak secara organik dan tidak seragam. Ia mesti dipandu, dipantau, dan dipaksa ke arah kualiti.

Buat pertama kali dalam tempoh yang lama, negara memilih standard sebagai keutamaan, bukan kompromi.

Identiti Sebagai Asas, Bukan Simbol

Keputusan mewajibkan Bahasa Melayu dan Sejarah kepada semua anak warganegara, termasuk di sekolah antarabangsa dan persendirian, ialah langkah yang akan diuji bukan di bilik darjah, tetapi di pasaran pendidikan.

Negara berprestasi tinggi tidak melihat subjek kebangsaan sebagai beban ideologi. Ia menjadi asas intelektual bersama. Singapura melakukannya tanpa meminta maaf. Jepun melakukannya tanpa kontroversi. Finland melakukannya tanpa retorik nasionalisme.

Malaysia cuba melakukannya selepas terlalu lama berkompromi.

Langkah ini mencerminkan usaha kerajaan bergerak ke arah pembinaan institusi yang memastikan Bahasa Melayu dan Sejarah berfungsi sebagai asas pemikiran bersama, bukan sekadar simbol yang terpisah daripada realiti pendidikan.

Kewajipan sahaja tidak menjamin keberkesanan. Jika Sejarah terus diajar sebagai hafalan peristiwa, dan Bahasa Melayu terus dinilai sebagai subjek lulus atau gagal, dasar ini hanya akan melahirkan kepatuhan pasif. Identiti yang tidak membawa nilai kognitif akan ditolak secara senyap oleh ibu bapa dan pasaran.

Umur Diselaraskan, Ketaksamaan Dialihkan

Penyelarasan umur kemasukan ke Tahun 1 kepada enam tahun mulai 2027 ialah keputusan teknokratik yang betul. Banyak kajian menyokongnya. Tetapi dasar ini bersandar pada satu andaian yang rapuh: bahawa prasekolah Malaysia cukup berkualiti untuk menampung perubahan ini.

Realitinya berbeza.

Prasekolah awam dan swasta di Malaysia beroperasi dalam dua ekosistem berbeza. Tanpa penyelarasan kualiti, perubahan umur hanya akan memindahkan kos kesiapsiagaan awal kepada keluarga berpendapatan tinggi. Pendidikan awal akan menjadi medan stratifikasi baharu, bukan penyamaan peluang.

TVET Awal dan Ilusi Mobiliti Sosial

Memperkenalkan elemen TVET sejak sekolah rendah kelihatan progresif. Ia menjanjikan pembetulan kepada elitisme akademik. Tetapi TVET hanya berfungsi apabila ekonomi menghargai kemahiran secara nyata.

Di Switzerland, TVET berjaya kerana industri membayar gaji yang setimpal dan menawarkan laluan kerjaya yang jelas. Di Korea Selatan, kegagalan mengangkat TVET setara akademik melahirkan tekanan sosial dan perbelanjaan pendidikan swasta yang melampau.

Malaysia berada di persimpangan yang sama.

Tanpa reformasi pasaran buruh dan penglibatan industri yang sebenar, TVET awal hanya akan menjadi naratif dasar. Ia kelihatan baik dalam dokumen, tetapi tidak mengubah pulangan sebenar kepada pelajar.

Sekolah Inspirasi: Apabila Kualiti Menjadi Pengecualian

Strategi mewujudkan Sekolah Inspirasi di setiap daerah ialah pendekatan klasik penanda aras. Ia mencipta puncak untuk ditunjukkan. Tetapi sistem pendidikan tidak diukur melalui puncak. Ia diukur melalui purata.

Malaysia mempunyai rekod panjang membina sekolah contoh tanpa mekanisme limpahan. Jika sekolah inspirasi tidak berfungsi sebagai pusat latihan guru, pemindahan amalan terbaik, dan sokongan sistemik kepada sekolah sekitar, ia hanya akan mengesahkan satu realiti pahit: kualiti adalah luar biasa, bukan kebiasaan.

Dalam sistem yang matang, kecemerlangan tidak dipamerkan; ia disebarkan.

Penilaian Berpusat: Data atau Ketakutan Baharu?

Pengembalian penilaian berpusat bagi Tahun 4 dan Tingkatan 3 ialah langkah yang betul dari sudut pengurusan sistem. Negara memerlukan data yang boleh dibandingkan, bukan naratif kejayaan.

Namun Malaysia mempunyai tabiat lama: menggunakan data untuk menghukum, bukan membetulkan.

Jika penilaian ini menjadi alat ranking dan tekanan, guru akan kembali mengajar untuk markah. Semua wacana tentang pembelajaran akan mati secara pentadbiran.

Guru Diangkat, Struktur Kerja Tidak Disentuh

Peruntukan RM100 juta untuk menaik taraf bilik guru ialah simbol pengiktirafan. Tetapi simbol tidak menyelesaikan masalah struktur.

Masalah sebenar guru di Malaysia ialah beban pentadbiran, kekangan autonomi profesional, dan laluan kerjaya yang kabur.

Tanpa reformasi ini, bilik guru yang cantik hanya menjadi ruang rehat yang lebih selesa, bukan pusat kecemerlangan pedagogi.

Cabaran Pelaksanaan: Antara Aspirasi dan Realiti

Pelan pendidikan yang bercita-cita tinggi hanya diuji pada pelaksanaannya, bukan pada pengumuman.

Persoalannya jelas.

• Adakah semua negeri mampu menyokong prasekolah berkualiti dan latihan guru yang konsisten?

• Adakah Malaysia Learning Matrix benar-benar berfungsi sebagai alat diagnostik, atau sekadar mekanisme pelaporan?

• Adakah sistem latihan guru selari dengan perubahan dasar, dan bagaimana jurang akses pelajar kurang berkemampuan akan ditutup secara nyata?

Jawapan kepada soalan-soalan ini menentukan sama ada RPN 2026–2035 akan menjadi instrumen perubahan atau sekadar dokumen yang kelihatan kemas.

Kejayaannya tidak akan diukur melalui majlis pelancaran, tetapi melalui data kemajuan yang telus dan konsisten, bermula dengan laporan prestasi pertama yang diminta oleh Perdana Menteri daripada semua agensi pelaksana.

Dasar Ini Betul, Negara Ini Belum Tentu

Rancangan Pendidikan Negara 2026–2035 memilih arah yang betul. Ia lebih matang daripada banyak dasar sebelumnya. Ia memahami bahawa pendidikan ialah sistem kuasa jangka panjang, bukan projek lima tahun.

Tetapi masalah Malaysia bukan visi. Masalah Malaysia ialah keberanian institusi untuk melaksanakan perkara yang membosankan, tidak popular, dan mahal.

Tanpa reformasi tadbir urus, pasaran buruh, dan budaya institusi, dasar ini akan berakhir seperti banyak dasar sebelum ini: betul di atas kertas, gagal di bilik darjah.

Dan dalam pendidikan, kegagalan struktur jarang menghasilkan krisis segera. Ia hanya muncul sepuluh tahun kemudian, dalam bentuk produktiviti yang tidak naik, mobiliti sosial yang tersekat, dan generasi yang cukup berpendidikan untuk tahu sistem mereka tidak berfungsi, tetapi tidak cukup berkuasa untuk mengubahnya.

Jika itu berlaku, RPN 2026–2035 bukan kegagalan teknikal. Ia kegagalan keberanian. - DagangNews.com

Wan Mohd Farid Wan Zakaria ialah Pensyarah Kanan di Fakulti Pengurusan dan Perniagaan, Universiti Teknologi MARA (UiTM) Segamat, Johor